Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

SO029

Epilepsi ve intihar: hafife alınan bir endişe mi?

EPILEPSY AND SUICIDE: AN UNDERSTATED WORRY?

Epilepsi, eşlik eden psikiyatrik hastalıktan bağımsız olarak intihar riskini artırmaktadır ve epilepsi hastalarında intihar riskinin sistematik biçimde taranması gerekmektedir.

Çalışma, eşlik eden psikiyatrik hastalığın varlığından bağımsız olarak epilepsi hastalarında intihar riskinin daha yüksek olup olmadığını değerlendirmeyi amaçlamıştır. PubMed'de epilepsi, nöbet, intihar, intihar düşüncesi ve ruh sağlığı anahtar sözcükleriyle sistematik olmayan bir tarama yapılmış ve mevcut kanıtlar anlatısal derleme (narrative review) yöntemiyle sentezlenmiştir. Epilepsi hastalarında psikiyatrik hastalık riski genel topluma göre 2 ile 5 kat daha yüksektir; bildirilen intihar düşüncesi sıklığı %8,1 ile %23,2 arasında değişmekte, bazı çalışmalarda intihar girişimi oranı %7,4'e ulaşmakta ve iktal sonrası intihar düşüncesi hastaların %13'üne varan oranda, 24 saate kadar sürebilecek biçimde görülmektedir. Epilepsi hastaları intihar girişiminde bulunma açısından 3 kat daha olasılıklıdır; Christensen ve arkadaşlarının 2019 tarihli meta-analizinde epilepsi tanısı olan kişilerde intihar riski, psikiyatrik hastalık öyküsü kayıtlı olan ve olmayan hastaların her ikisinde de 3 kattan fazla yüksek bulunmuş (sosyoekonomik etkenler için de düzeltilmiştir), yani epilepsinin intihar riski üzerinde bağımsız bir etkisi olduğu gösterilmiştir. Risk etkenleri arasında başlangıç yaşı, kadın cinsiyet, ilaca dirençli epilepsi ve temporal lob epilepsisi, yüksek nöbet sıklığı ve süresi, çoklu antiepileptik ilaç kullanımı ve levetirasetam tedavisi sayılmaktadır; ancak bazı çalışmalar farklı tanıların göreli riski etkilemediğini bulmuştur. Ayrıca çeşitli kaynaklar epilepsi ile depresyon arasında iki yönlü bir ilişkiye işaret etmektedir. Klinik çıkarımlar arasında intihar riskinin düşük, orta ve yakın olarak derecelendirilmesi, İntihar Tarama Soruları (Ask Suicide-Screening Questions, ASQ) ve Kısa İntihar Güvenlik Değerlendirmesi (Brief Suicide Safety Assessment, BSSA) kullanımı, intihar düşüncesinin etkin biçimde sorgulanması ve risk altındaki hastalarda duygudurum dengeleyici özellikli antiepileptiklerin tercih edilip olumsuz psikotrop etkili olanlardan kaçınılması yer almaktadır. Barnard ve arkadaşlarının 2026 tarihli çalışması tanı anındaki intihar eğilimi ile ilerideki ilaca dirençli epilepsi arasında bağlantı bulmuş olup erken tarama riskin erken tanınmasını sağlayabilir; yazarlar tekdüze tarama stratejilerinin geliştirilmesinin öncelikli olduğunu vurgulamaktadır.

Tüm WCP 2026 özetleri