Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

Açlık ve yetersiz beslenmenin ruh sağlığı ve beyin sağlığı üzerindeki etkisi

The impact of hunger and malnutrition on mental health and brain health

Açlık yalnızca bir beslenme yetersizliği değil, kronik bir travmatik stres etkeni olarak ele alınmalı ve müdahaleler gıda güvencesi ile travma bilgili ruh sağlığı bakımını bütünleştirmelidir.

Sunum, açlık ve yetersiz beslenmenin yalnızca bedensel hastalık nedeni mi olduğunu yoksa ruh sağlığı ve beyin işlevi üzerinde derin ve kalıcı etkileri olan kronik bir stres etkeni olarak mı görülmesi gerektiğini ele almaktadır. Ana argüman, sürekli açlığın besin öğesi eksikliğinin ötesinde belirsizlik, korku, kontrol kaybı ve bedenin stres yanıtının kronik etkinleşmesiyle tanımlanan travmatik bir deneyim oluşturduğu; gıda güvencesizliğine yinelenen ya da uzamış maruziyetin diğer kronik olumsuzluk biçimlerinden sonra görülenlere benzer nörobiyolojik ve psikolojik değişiklikler üretebileceğidir. Kronik açlığın hipotalamo-hipofiz-adrenal (hypothalamic-pituitary-adrenal; HPA) eksen düzensizliği ve nöroendokrin sinyal değişiklikleri dahil stresle ilişkili yolakları etkinleştirdiği, bunun hipokampal işlevi, prefrontal kortikal düzenlemeyi ve duygusal işlemlemeyi bozabildiği aktarılmaktadır. Bu değişikliklerin depresyon, anksiyete, travma sonrası stres belirtileri, bilişsel bozulma ve azalmış duygusal dayanıklılık açısından kırılganlığı artırdığı ileri sürülmektedir. Yoksulluk, çatışma, zorla yerinden edilme ve insani krizlerden etkilenen topluluklarda gıdaya erişim belirsizliği ve yinelenen yoksunluk deneyimlerinin birikimli travmaya katkı verebileceği, kötü ruh sağlığının da beslenme durumunu ve genel iyilik halini daha da bozduğu bir kısır döngü tanımlanmaktadır. Sonuç olarak açlığın hem beslenme yetersizliği hem de travmatik stres etkeni olarak tanınmasının halk sağlığı açısından önemli olduğu; etkili müdahalelerin gıda güvencesi, beslenme rehabilitasyonu, travma bilgili ruh sağlığı bakımı ve sosyal koruma politikalarını bütünleştirmesi gerektiği savunulmaktadır.

Tüm WCP 2026 özetleri