Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

Iyileşme ve psikiyatrik rehabilitasyon: aralarında bir ilişki var mı?

Recovery and psychiatric rehabilitation: is there a relationship?

İyileşme ve rehabilitasyon ayrı kavramsal çerçeveler olsa da birbirini dışlamaz; ruh sağlığı sistemleri bütün olarak iyileşme yönelimli olmalı ve rehabilitasyon bu hedefe kendi özgün katkısını sunmalıdır.

Konuşma, ruh sağlığı alanında sıklıkla birbirinin yerine kullanılan iyileşme (recovery) ve rehabilitasyon kavramlarının ilişkisini ve bu ilişkinin neden hâlâ çözülmemiş bir sorun olduğunu inceliyor. Psikiyatrik rehabilitasyonun kökeni 1970'lerin anti psikiyatri geleneğine dayanmakla birlikte, yirminci yüzyılın ortasında sosyal ve toplum psikiyatrisiyle birlikte gelişti; yapılandırılmış ve sonlanım odaklı bir süreçle beceri geliştirmeyi, çevresel destekleri ve süregelen yeti yitimi olsa bile kişinin kendi belirlediği toplumsal rolleri elde etmesini vurguluyor. İşbirliğine dayalı olması amaçlansa da rehabilitasyon uygulamasının zaman zaman ortaklıktan çok uzman yönlendirmeli hâle gelebildiği belirtiliyor. İyileşme kavramı ise en güçlü biçimde tüketici, hayatta kalan ve eski hasta hareketlerinden doğdu ve kişisel faillik ile anlamlı bir yaşam arayışını merkeze alıyor; bu da yine belirti ya da yeti yitiminin sürüp sürmemesinden bağımsız. Rehabilitasyon kişinin önümüzdeki 6 ila 24 ayda hangi anlamlı rolü ve ortamı elde etmek istediğini sorarken, iyileşme kişinin nasıl bir anlamlı yaşam sürmek istediğini soruyor. Sunumda bu iki yönelimin kavramsal alanı haritalanıyor ve Kuzey Amerika deneyimi örnek alınarak değer temelli, uygulanabilir bütünleştirme yaklaşımları tartışılıyor.

Tüm WCP 2026 özetleri