Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV1322

Hastalar akut intihar eğilimli olmayı nasıl anlatıyor: yinelenen derinlemesine görüşmeler, akut intihar epizotlarının anlatısal yeniden kurulumu ve intiharla ilişkili zihinsel imgelemin incelenmesi

WHAT PATIENTS SAY ABOUT BEING ACUTELY SUICIDAL: INSIGHTS FROM REPEATED IN-DEPTH INTERVIEWS AND NARRATIVE RECONSTRUCTIONS OF ACUTE SUICIDAL EPISODES WITH EXPLORATION OF SUICIDE-RELATED MENTAL IMAGERY

Akut intihar epizodu statik bir ölme isteği değil, kısa süreli, hızla değişen ve bağlama bağlı bir süreç olarak ortaya çıkmakta, bu da müdahale için küçük ama önemli pencereler bırakmaktadır.

Çalışmanın amacı, intihar davranışını önceleyen hızla değişen yaşantısal süreçleri hastaların kendi anlatıları üzerinden anlamak ve akut intihar epizotlarında (acute suicidal episode, ASE) intiharla ilişkili zihinsel imgelemi (mental imagery) incelemektir. Sunum, yinelenen derinlemesine görüşmelere dayanan iki nitel çalışmanın bulgularını birleştirmektedir; 9 katılımcıyla görüşme başına 60-150 dakika süren, ortalama 9 saatlik katılım ve toplam 518 sayfa transkript üreten bir görüşme dizisi (başlangıç görüşmesi, üç derinlemesine görüşme ve son görüşme) yürütülmüştür. Görüşmelerde daha hafif epizotlardan yaşamdaki en ağır epizoda doğru ilerlenmiş, katılımcının yaşantısı ile görüşmecinin rehberli keşfi birleştirilerek olay dizisi baştan sona işbirliği içinde yeniden kurulmuş ve her epizod içindeki biliş, duygu, davranış, fizyoloji ve durum etkileşimleri intihar modu olarak haritalanmıştır (SCREAM, Suicidal Cognitions and Reliability Error Analysis Method); imgelem çalışmasında ayrıca yarı yapılandırılmış İntihar Bilişleri Görüşmesi (Suicidal Cognitions Interview) kullanılmıştır. Bulgulara göre ASE kısa süreli, dinamik ve bağlama bağlı bir süreç olarak belirmiş; artan sıkıntı ve bilişsel daralma kontrolün yitirilmesiyle sonuçlanabilmiş, davranış giderek otomatikleşerek yakın çevrenin etkisine açık hale gelmiştir. Ağır epizotlar bile kesintiye uğrayabilmiş; iyileşme kişinin kendi baş etmesi, fiziksel çevre, başkalarının yardımı ya da içsel mekanizmalar yoluyla gerçekleşmiştir. Zihinsel imgelemin anlamı kişiye ve duruma özgü bulunmuş, katılımcıların çoğu hem intihara yaklaştırıcı hem de intiharı önleyici imgeler tanımlayarak ağır intihar durumlarında bile ikircikliğin sürdüğünü göstermiştir. Yazarlar, zaman tanındığında ve dikkatli bir dinleyici ile yinelenen yansıtma olanağı sunulduğunda katılımcıların karmaşık intihar süreçlerini ayrıntılı biçimde yeniden kurabildiğini, bunun kişi merkezli değerlendirme, güvenlik planlaması ve müdahale için olanak yarattığını belirtmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri