Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV1285

Tunus'ta psikiyatri dışı hekimlerin ruhsal hastalığa yönelik tutumları: 15 yıllık karşılaştırmalı çalışma

ATTITUDES TOWARD MENTAL ILLNESS AMONG NON-PSYCHIATRIC PHYSICIANS IN TUNISIA: A 15-YEAR COMPARATIVE STUDY

Tunus'ta psikiyatri dışı hekimlerin ruhsal hastalığa yönelik tutumları 15 yılda belirgin biçimde iyileşti, damgalayıcı inançlar azalırken psikiyatrinin aciliyet olarak algılanması arttı.

Çalışma, Büyük Tunus bölgesinde psikiyatri dışı hekimlerin psikiyatriye ilişkin algı, damgalama ve uygulamalarındaki 2011 ile 2026 arası değişimi değerlendirmeyi amaçladı. Karşılaştırmalı kesitsel desende iki zaman noktasında toplam 300 psikiyatri dışı hekime her fazda yaklaşık bir ay süreyle çevrim içi öz bildirim anketi uygulandı; iki kohort (her biri n=150) örneklem büyüklüğü (p=1,000), mesleki kıdem ve statü (p>0,05) ile uzmanlık dağılımı (p>0,05) açısından eşleştirildi. Katılımcılarda kadın baskınlığı vardı (erkek/kadın oranı 0,38); çoğunluk asistan hekimlerdi (%73,3, n=110), intörnler %14,7 (n=22) idi; posterde tıbbi branşlar %80,5 (n=107) ve daha önce psikiyatri rotasyonu yapmış olanlar %78,0 (n=117) olarak verildi. Karşılaştırmada damgalayıcı inançlar (delilik) %68'den %41'e, şizofreniye ilişkin olumsuz kalıp yargılar %75'ten %38'e, uygunsuz doğrudan sevkler %58'den %22'ye ve psikiyatrinin lüks olarak görülmesi %42'den %12'ye geriledi (tümü p<0,001). Ruhsal hastalığın delilik yerine ruhsal bozukluk olarak tanımlanması her iki dönemde %96 ile değişmedi (anlamlı değil), ruhsal hastalığın delilikle ilişkilendirilmesi %68'den %41'e düştü (p=0,002), biyolojik ve psikososyal nedenlerin tanınması %58'den %78'e (p=0,003) ve psikiyatrinin aciliyet olarak algılanması %18'den %62'ye (p<0,001) yükseldi; bedensel yanlış atıf ve değerlendirmeden sevk gibi uygunsuz uygulamalar %58'den %22'ye indi (p<0,001). Tartışmada 2026 kohortunun izlendiği hastanede yerinde ve etkin bir psikiyatri bölümünün bulunmasının, sık disiplinler arası iş birliği ve konsültasyon liyezon yoluyla bu olumlu değişimin ana etkeni olabileceği, kuşak farklarının da katkıda bulunmuş olabileceği belirtildi. Sonuç olarak 15 yılda tutumlar iyileşmiş olmakla birlikte süren yanlış inanışlar, sürekli psikiyatrik eğitim ve klinik maruziyet gereğine işaret etmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri