Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV1181

İnanç ile biliş arasında: dindarlık, paranormal inançlar ve zihin beden ilişkisine dair düalist görüşler

BETWEEN FAITH AND COGNITION: RELIGIOSITY, PARANORMAL BELIEFS, AND DUALISTIC VIEWS OF THE MIND–BODY RELATIONSHIP

Zihin beden ilişkisine dair düalist görüşleri yordayan temel etkenler paranormal inançlar ya da dini aidiyet değil, mesleki bağlam ve dinin öznel önemidir.

Çalışma, dindarlık ile duyular ötesi algı (extrasensory perception, ESP) inancının zihin beden ilişkisine dair metafizik görüşlerle mesleki gruplar arasında nasıl ilişkilendiğini incelemeyi amaçlamıştır. Psikolog, psikiyatrist ve ilahiyatçılardan oluşan toplam 312 katılımcı dini aidiyet, dinin önemi, ESP inancı ve zihin beden duruşuna ilişkin ölçümleri tamamlamıştır. Analizlerde ki kare testleri, tek yönlü varyans analizi (one-way ANOVA) ve lojistik regresyon kullanılmıştır. Gruplar arasında dini aidiyet açısından anlamlı farklar bulunmuş (ki kare (6) = 50,74; p < 0,001; Cramer V = 0,29); dinin önemi de gruplara göre farklılaşmış (F(2, 309) = 70,10; p < 0,001; eta kare = 0,31) ve ilahiyatçılar dini diğer gruplardan daha önemli değerlendirmiştir. Lojistik regresyonda dinin öznel önemi düalist zihin beden inançlarını anlamlı biçimde yordamış (olasılık oranı (OR) = 0,68; p < 0,001), dini aidiyet ise anlamlı bulunmamıştır. ESP inancı düalizm yönünde anlamlı olmayan bir eğilim göstermiş, dindarlık ile ESP inancı arasında zayıf ancak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p = 0,044; Cramer V = 0,12). Yazarlar bulguların, ruh sağlığı ve ilahiyat bağlamlarında metafizik görüşleri şekillendiren bilişsel ve dini etkenlerin anlaşılmasına katkı sunduğunu belirtmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri