Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0850

Geç yaşam depresyonu ve yavaş yürüme hızı olan yaşlı erişkinlerde sonuçlar daha kötüdür

OLDER ADULTS WITH LATE LIFE DEPRESSION AND SLOW GAIT SPEED HAVE WORSE OUTCOMES

Yavaş yürüme hızıyla giden geç yaşam depresyonu, daha ağır depresif belirtiler, daha kötü bilişsel başarım, daha hızlı beyin yaşlanması ve motor alanlarda kortikal atrofi ile seyreden, belirgin serebrovasküler yük göstermeyen ayrı bir fenotip olabilir.

Amaç, geç yaşam depresyonunda (late life depression, LLD) yavaş yürüme hızının daha ağır bir hastalık görünümüyle giden ayrı bir fenotipe karşılık gelip gelmediğini incelemektir. Yöntem, UCONN Yaşlanma Merkezi kliniğinde izlenen 115 yaşlı erişkinde (85 LLD, 30 hiç depresyon geçirmemiş) ayrıntılı psikiyatrik, nörobilişsel ve klinik değerlendirme ile standart 4 metrelik yürüme testini içermektedir; örneklem kontrol (n = 30), normal yürüyüşlü LLD (n = 64) ve yavaş yürüyüşlü LLD (n = 21) olarak ayrılmıştır. Yavaş yürüyüşlü LLD grubunda depresyon şiddeti (QIDS-16 sırasıyla 12,9, 10,5 ve 3,4; p < 0,001) ve tıbbi yük (CIRS-G 16,0, 12,4 ve 5,7; p < 0,001) daha yüksek, ortalama yaş daha ileriydi (71,1, 66,7 ve 70,1; p = 0,007). Bilişsel başarım bu grupta daha düşüktü: MoCA 24,0, 24,9 ve 26,5 (p = 0,001); sözel akıcılık 17,5, 20,9 ve 22,9 (p < 0,001); Trail B 124,2, 94,4 ve 66,8 saniye (p < 0,001); Trail A p = 0,045. Yürüme hızı 0,7, 1,1 ve 1,0 m/sn, çift görev (dual task) altında yürüme hızı 0,5, 0,8 ve 0,8 m/sn olarak ölçülmüştür (her ikisi için p < 0,001); bu bulgu yürüme kusurunun genel psikomotor yavaşlamadan çok yürütücü işlev aracılı olduğunu desteklemektedir. Görüntüleme alt örnekleminde (n = 15, 37 ve 25) beyin yaşlanma hızı göstergesi DunedinPACNI yavaş yürüyüşlü LLD'de 1,043 (0,480), normal yürüyüşlü LLD'de 0,272 (0,701), kontrolde 0,548 (0,753) bulunmuş (F = 5,239; p = 0,0076); serebrovasküler yük göstergeleri ARTS (F = 1,949; p = 0,150) ve PWMD (F = 2,855; p = 0,065) gruplar arasında anlamlı farklılık göstermemiştir. Yavaş yürüyüşle ilişkili kortikal atrofi en belirgin olarak premotor ve motor korteks ile parietotemporal alanda saptanmıştır (P < 0,05); parietotemporal atrofinin yürüme gibi üst düzey yürütücü işlevler için önemli bir bilişsel işlemleme merkezi olması nedeniyle en anlamlı bulgu olabileceği belirtilmektedir. Yazarlar, yavaş yürüyüşle giden LLD'nin daha ağır bir hastalık görünümüne karşılık gelen ayrı bir fenotip olabileceğini, depresyonu olan yaşlılarda yürüme hızı değerlendirmesinin farklı bir hastalık gidişine, prognoza ve hatta nörodejeneratif bir sürecin erken göstergesine işaret edebileceğini öne sürmekte; sınırlılık olarak yavaş yürüyüşlü bir kontrol grubunun bulunmamasını ve beden kitle indeksi, çoklu ilaç kullanımı, parkinsonizm ve görme bozukluğu gibi diğer katkıda bulunan etkenleri saymaktadır.

Tüm WCP 2026 özetleri