Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0718

Süpürmek mi, süpürmemek mi? Kentsel alanlarda evsiz kamplarının kaldırılmasına ilişkin etik argümanların literatür derlemesi

TO SWEEP OR NOT TO SWEEP ? A LITERATURE REVIEW OF ETHICAL ARGUMENTS RELATED TO HOMELESS ENCAMPMENTS EVICTIONS IN URBAN AREAS

Evsiz kamplarının kaldırılması lehine kamu düzeni ve güvenlik, aleyhine ise kırılganlığın artması, sağlığın bozulması ve hizmetlerden yararlanmamanın derinleşmesi argümanları öne sürülmekte olup, sorunun yapısal niteliği ihtiyat ilkesi ve risk azaltma stratejilerini gerektirmektedir.

Çalışmanın amacı, kentsel alanlarda evsiz kamplarının yetkililerce kaldırılmasına (encampment sweeps) ilişkin kamusal tartışmada öne sürülen etik argümanları derlemektir. Yöntem olarak anlatı tipi literatür derlemesi (narrative literature review) ve söylem analizi (discourse analysis) kullanılmış, n=48 belge incelenmiştir. Posterde Quebec'te görünür evsizliğin 2018-2022 arasında %44, 2022-2025 arasında %19 arttığı; barınaksız evsizlik oranının yıllık %10 ile %14 arasında değiştiği bildirilmektedir; posterdeki tabloda yıllık artış oranları görünür evsizlik için 2018-2022 %8 ve 2022-2025 %6, barınaksız evsizlik için 2018-2022 %10 ve 2022-2025 %14 olarak verilmiştir. Kaldırma lehine argümanlar kamu düzeninin ve kent temizliğinin korunması ile yangın, patlama, karbon monoksit zehirlenmesi, aşırı hava koşulları, sağlık ve hijyen risklerine işaret etmekte; ayrıca kişileri resmi barınak sistemine yöneltmeyi amaçlayan sert şefkat (tough love) yaklaşımı savunulmaktadır. Karşıt argümanlar ise bu müdahalelerin kırılganlığı artırdığı, hayatta kalma araçlarını yok ederek sağlığı bozduğu, psikolojik sıkıntı yarattığı, aşırı doz riskini artırdığı ve hizmetlerden yararlanmamayı (non-take-up) teşvik ettiği, yapısal soruna dokunmadığı için etkisiz kaldığı yönündedir. Sosyal Yardımlardan Yararlanmama Çerçevesi hizmetlere ulaşılamamasını bilgisizlik (non-knowledge), talep etmeme (non-request), önerilmeme (non-proposition) ve alamama (non-receipt) başlıklarında açıklamakta; erişim ölçütlerinin sorunlu olması, hayatta kalma stratejilerini yitirme ya da dışlanma riski ve fiziksel ve cinsel saldırı, hırsızlık, damgalanma gibi olumsuz deneyimlerin birikmesi belirleyici görülmektedir. Posterde kampların akranların birbirini gözetmesi, sağlık sorunlarına hızlı müdahale ve geleneksel barınakların kısıtlayıcı kurallarına kıyasla daha fazla özerklik ve onur sağlaması gibi koruyucu yanları da bulunduğu, ancak yeterli hizmet olmadan sağlıksız ve tehlikeli yaşam koşullarının sürdüğü belirtilmektedir. Sonuç olarak evsizliğin uzun vadeli bir sorun olarak tanınmasının, kamp alanlarında ihtiyat ilkesi ve risk azaltma stratejilerinin uygulanmasının önünü açabileceği vurgulanmaktadır.

Tüm WCP 2026 özetleri