Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0480

Dissosiyatif kimlik bozukluğunda intihar riskinin değerlendirilmesi: olgu temelli bir analizde klinik güçlükler

SUICIDE RISK ASSESSMENT IN DISSOCIATIVE IDENTITY DISORDER: CLINICAL CHALLENGES IN A CASE-BASED ANALYSIS

Dissosiyatif kimlik bozukluğunda intihar riski, kimlik durumları arasında değişen farkındalık, niyet ve davranış nedeniyle güvenilir biçimde değerlendirilemeyebilir; risk belirsiz kaldığında güvenlik ve stabilizasyon önceliklendirilmeli, hastaneye yatış düşünülmelidir.

Amaç, dissosiyatif kimlik bozukluğunda (dissociative identity disorder, DID) intihar riski değerlendirmesinin klinik güçlüklerini olgu temelli incelemektir; posterde bazı çalışmalarda dissosiyatif bozukluğu olan kişilerde yineleyici intihar girişimi riskinin 15 kata kadar arttığı, buna karşın dissosiyatif bozukluklar için özel olarak geçerliliği gösterilmiş bir intihar riski ölçüm aracı bulunmadığı belirtilmektedir. Yöntem, ağır ve yinelenen çocukluk çağı travması öyküsü olan 30 yaşında bir kadın hastanın olgu temelli klinik analizidir; hasta, evlilik çatışması gibi akut psikososyal stresörlerin ardından nöbet benzeri epizodlarla yatırılmış, değerlendirmede nörolojik inceleme, nörogörüntüleme, video-EEG izlemi ile kapsamlı psikiyatrik ve nöropsikolojik değerlendirme kullanılmıştır. Nörogörüntüleme ve video-EEG izleminde epileptiform aktivite ya da organik hastalık bulgusu saptanmamış, nöbet benzeri epizodlar psikojen non-epileptik nöbet (psychogenic non epileptic seizures, PNES) olarak tanımlanmıştır. Bu epizodları dissosiyatif amnezi ve sıklıkla travmayla ilişkili çocukluk benlik durumlarını yansıtan farklı dissosiyatif kimlik durumlarına geçişler izlemiş, nöropsikolojik değerlendirme sınırda zeka düzeyi göstermiştir. Psikiyatrik değerlendirme birincil psikoz kanıtı olmaksızın kompleks travma sonrası stres bozukluğu (complex PTSD, CPTSD) ve DID tanılarını desteklemiştir. Taburculuk sonrası izlemde hasta, kendisine köprüden atlamasını söyleyen tanımlanamayan genç bir kadın sesi bildirmiş, görüşme sırasında 12 yaşında bir kız çocuğu olarak deneyimlenen alternatif bir kimliğe geçerek bu kimliğin fiziksel istismardan kaçmak için kafasındaki kadını köprüden atlamaya ikna etmeye çalıştığını aktarmıştır. Yazarlar bu intihar buyruğunun fenomenolojik olarak birincil psikotik bir olgudan çok kimlikler arası dissosiyatif iletişimle uyumlu olduğunu, intihar niyetinin kimlik durumları arasında farklı ifade edilmesinin genel riskin değerlendirilmesini güçleştirdiğini ve risk belirsiz kaldığı için hastaneye yatışın endike olduğunu bildirmektedir. Poster, ISSTD kılavuzlarından uyarlanan değerlendirme ilkelerini özetlemektedir: hastayı bütün bir erişkin kişi olarak ele almak, kimlikler arasındaki deneyim ve farkındalık farklarını dikkate almak, intiharla ilişkili dissosiyatif inkarı ve kimlikler arası iletişimi temsil edebilecek kişileştirilmiş iç sesleri psikotik işitsel varsanılardan ayırmak, iç güvenlik anlaşmaları kurmak ve gerektiğinde daha kısıtlayıcı bakım düzeyine geçmek.

Tüm WCP 2026 özetleri