Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0405

Peru genelinde demansta eğitimin rolüne ilişkin algıların anlaşılması

UNDERSTANDING PERCEPTIONS OF THE ROLE OF EDUCATION OF DEMENTIA ACROSS PE

Peru'nun farklı bölgelerindeki yaşlı katılımcılar eğitimi beyin sağlığının ve demans riskinin temel belirleyicisi olarak görmekte, ancak yalnızca bir azınlık nitelikli eğitime erişimi devletin sorumluluğu olarak tanımlamaktadır.

Çalışma, farklı bölgelerde yaşayan bireylerin eğitimin beyin sağlığı ve demans riskindeki rolünü nasıl algıladığını incelemeyi ve hedefli halk sağlığı stratejilerine veri sağlamayı amaçlamıştır. Derinlemesine yarı yapılandırılmış görüşmelere dayalı nitel bir çalışma yürütülmüş; görüşmeler ses kaydına alınmış, deşifre edilmiş ve gömülü kuramdan (grounded theory) beslenen tematik analizle (thematic analysis) değerlendirilmiştir. Veriler Dedoose yazılımıyla yönetilip kodlanmış, kodlama iki araştırmacı tarafından yapılmış; katılımcılar And yaylaları, Amazon ormanı ve kıyı bölgelerinden kuramsal örnekleme ile seçilmiş ve çalışma yerel etik kurul onayı almıştır. Toplam 22 katılımcı 60 yaşın üzerindedir; ortalama yaş 71,84 (standart sapma 6,7), 13'ü kadındır (%59) ve ortalama eğitim süresi 17,1 (3,2) yıldır. Katılımcıların %59'u emekli, %41'i tam zamanlı çalışmaktadır; posterde katılımcıların %72,7'sinin Lima'da yaşadığı ve %63,1'inin bölgelerden Lima'ya göç ettiği bildirilmiş, tabloda doğum yeri Lima olanlar 4 kişi (%18), diğer bölgelerden olanlar 18 kişi (%81,8) olarak verilmiştir. Alıntılar erken yaşam eğitimi, sağlık okuryazarlığı, sağlığın yapısal belirleyicileri ve koruyucu davranışlar temalarında toplanmıştır. Bulgular eğitimin sağlık ve beyin sağlığı üzerindeki rolünün güçlü biçimde tanındığını, ancak kentli katılımcıların çoğunun eğitim ve ekonomik fırsatlar için kırsaldan göç ettiğini ve yalnızca azınlığın nitelikli eğitime erişimi devlet hizmetlerinin sorumluluğu saydığını göstermiştir. Yazarlar düşük eğitim düzeyinin demans için yerleşik bir risk etkeni olduğunu vurgulayarak düşük ve orta gelirli ülkelerde nitelikli eğitime eşitlikçi erişimin güçlendirilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.

Tüm WCP 2026 özetleri