Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0302

Klasik İslam tıbbında köpek ve sığır açlığı: ICD-10 anoreksiya nervoza ve bulimiya nervoza ile karşılaştırmalı bir analiz

CANINE AND BOVINE HUNGER IN CLASSICAL ISLAMIC MEDICINE: A COMPARATIVE ANALYSIS WITH ICD-10 ANOREXIA AND BULIMIA NERVOSA

Klasik İslam hekimleri iki ayrı patolojik iştah örüntüsü tanımlamıştır ve bu tanımlar kilo ya da beden imgesi kaygısına değil gözlenen davranış ile fizyolojiye dayandığından modern yeme bozukluğu tanılarıyla doğrudan eşitlenemez.

Çalışmanın amacı, ortaçağ Arap ve Fars tıbbındaki köpek açlığı ve sığır açlığı kavramlarını incelemek ve klinik özelliklerini ICD-10'daki anoreksiya nervoza ile bulimiya nervoza ile karşılaştırmaktı. Yöntem olarak al-Tabari (yaklaşık 807 ila 862), al-Razi (865 ila 925), al-Akhawayni (ölümü yaklaşık 983), İbn Sina (980 ila 1037) ve Jorjani (1042 ila 1137) metinlerinin nitel metin analizi yapılmış; terminoloji, belirtiler, öne sürülen mekanizmalar ve seyir ICD-10 ile karşılaştırılmıştır. Köpek açlığı (al-shahwa al-kalbiyya) al-Tabari tarafından yemek yedikten sonra da doymayan iştah için kullanılmış, al-Razi terimi korumuş ve humoral ile fizyolojik nedenleri tartışmış, al-Akhawayni sıfatı davranışsal olarak açıklamış (köpeklerin oburca yemesi, kusması ve yeniden yiyecek araması), İbn Sina ve Jorjani ise sürekli açlığı tükenme, tutmada bozulma, mide sıcaklığı, anormal humorlar, kurtlar, açlık, soğuğa maruz kalma ve kronik hastalıkla ilişkilendirmiştir. Sığır açlığında (ju al-baqar) al-Akhawayni besinin bir taraftan girip diğer taraftan geçmesini sürekli sığır tüketimi ve boşaltımına benzetmiş, İbn Sina ağır bedensel yoksunluğa rağmen iştahın yok olması ya da belirgin azalmasını (midenin besini çekememesi, besleyici kanalların tükenmiş kalması) tanımlamış, Jorjani iştahın ölümünü mide zayıflığı ya da patolojik balgamla, ardından güç kaybı ve olası senkopla ilişkilendirmiştir. Poster ayrıca yaklaşık MÖ 1550 Ebers Papirüsü (kusma ve öğürme), MÖ 4. yüzyılda Ksenofon ve 2 ila 7. yüzyıllarda Galen ile Paul'de boulimos, Orta Çağ'da dini çilecilerde anorexia mirabilis, 1689 ve 1694'te Richard Morton, 1873 ile 1874'te Lasegue ve Gull, 1979'da Gerald Russell'ın bulimiya nervoza tanımı ve 1992'de ICD-10 (F50) sınıflamasını kapsayan bir tarihsel zaman çizelgesi sunmaktadır. Yazar, İslam tıbbındaki hayvan sıfatlarının esas olarak gözlenen davranış ve fizyolojiyi betimlediğini, Yunanca boulimos'taki bou- önekinin ise genellikle anlamı güçlendirdiğini (büyük ya da öküz boyutunda açlık) belirtmektedir. Sonuç olarak köpek iştahı süregen açlık, oburluk ve kusmayı, sığır açlığı ise bedensel tükenmeye rağmen bozulmuş iştahı vurgulamakta; bu kayıtlar yeme bozukluklarının kültürler arası tarihini genişletmekle birlikte tarihsel sendromların modern tanılarla doğrudan eşitlenmemesi gerektiği belirtilmektedir.

Tüm WCP 2026 özetleri