Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0158

Erişkin psikiyatrisinde otizm spektrumunun genişlemesi: tanısal kararlılık, klinik yararlılık ve yapı geçerliliği

BROADENING OF THE AUTISM SPECTRUM IN ADULT PSYCHIATRY: DIAGNOSTIC STABILITY, CLINICAL UTILITY AND CONSTRUCT VALIDITY

Erişkinlerde otizm tanısının yaygınlaşması erişimi ve açıklayıcı çerçeveyi iyileştirebilir, ancak tanı gelişimsel temelli bir formülasyon gerektirir.

Derlemenin amacı, erişkinlerde artan otizm spektrumu atfının gerçekten daha iyi tanınmayı mı yoksa heterojen psikiyatrik tabloların tanısal olarak yeniden sınıflandırılmasını mı yansıttığını incelemektir. Yaklaşım, tanısal uygulama, boylamsal bakış ve formülasyon üzerinden yürütülen anlatı temelli bir sentezdir; nicel veri, örneklem ya da istatistiksel analiz bildirilmemiştir. Poster, başvuru özelliklerinden (toplumsal iletişim farklılıkları, katılık, duyusal deneyimler) gelişimsel kanıta (erken öykü, durumlar arası örüntü, boylamsal işlevsellik) ve oradan klinik formülasyona (otizm, eş tanı, fenokopiler, alternatif açıklamalar) uzanan gelişimsel temelli bir değerlendirme çerçevesi önermektedir. Temel bulgular olarak geç tanının tarihsel olarak gözden kaçmış görünümleri ele alabileceği ve bazı erişkinler için anlamlı bir açıklayıcı çerçeve sunabileceği; anksiyete, travmayla ilişkili durumlar, duygudurum bozuklukları, obsesif kompulsif belirtiler, DEHB ve kalıcı kişilik özelliklerinin örtüşebileceği ya da birlikte bulunabileceği; kılavuzların gelişimsel öykü, bağlamlar arası işlevsellik, doğrudan değerlendirme ve ayırıcı tanıyı vurguladığı belirtilmektedir. Yazarlara göre klinik yararlılık, tanı etiketleri arasındaki yarıştan çok, formülasyonun uzun süreli örüntüleri açıklayıp açıklamadığına ve anlamlı desteğe yol gösterip göstermediğine bağlıdır. Klinik öncelikler erken gelişimsel öykünün yeniden kurulması, yaşam boyu ve bağlamlar arası örüntünün incelenmesi, psikiyatrik eş tanı ve alternatiflerin değerlendirilmesi ile işlevsel etki ve hasta hedeflerinin bütünleştirilmesi olarak sıralanmıştır. Sonuç olarak geniş tanıma açıklayıcı erişimi artırabilir, ancak erişkin otizm değerlendirmesi otizmi, eş tanıyı ve alternatif açıklamaları birbirinden ayıran gelişimsel temelli bir formülasyon gerektirir.

Tüm WCP 2026 özetleri