Bu sayfa, 26. Dünya Psikiyatri Kongresi'nde sunulan çalışmanın yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi sunan yazarlardır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.

EV0146

David Lynch'in Lost Highway filminin Deleuze'ün zaman imgesi üzerinden terapötik bir deneyim olarak yorumlanması: farkındalık, aşkın sinema ve tıptaki olası rolü

INTERPRETING DAVID LYNCH’S LOST HIGHWAY THROUGH DELEUZE’S TIME-IMAGE AS A THERAPEUTIC EXPERIENCE: MINDFULNESS, TRANSCENDENTAL CINEMA, AND ITS POTENTIAL ROLE IN MEDICINE.

Lost Highway'in zaman, anlatı ve kimlik yapısını bozması izleyiciyi yorumsal askıya alma durumuna sokar ve bu deneyim farkındalığın gözlemleme, merkezsizleşme ve belirsizliğe tolerans bileşenleriyle işlevsel olarak karşılaştırılabilir.

Çalışmanın amacı, David Lynch'in Lost Highway (1997) filminde zamanın, anlatının ve kimliğin istikrarsızlaştırılmasının izleyici üzerindeki etkisini incelemek ve yorumsal askıya almanın farkındalığın (mindfulness) seçilmiş yönlerine, yani tepkisiz gözleme, merkezsizleşmeye (decentering), anlatısal otomatikliğin azalmasına ve belirsizliğe toleransa benzeyip benzemediğini sormaktır. Yöntem, filmin anlatı ve zamansal yapısını, kurgusunu, sesini ve yinelenen motiflerini (Fred/Pete, Renée/Alice, video kasetler, Gizemli Adam, anlatı döngüsü) ele alan nitel ve disiplinlerarası bir analizdir. Kuramsal çerçeve Schrader'ın aşkın sinema (transcendental cinema) kavramı ile Deleuze'ün zaman imgesi (time-image), kristal imge (crystal-image), duygulanım (affect), yanlışın güçleri (powers of the false) ve duyusal motor şemanın bozulması kavramlarını birleştirir; anlatısal kimlik, travma, dissosiyasyon, farkındalık, fenomenoloji ve kabul ve kararlılık terapisi (ACT) tamamlayıcı bakış açıları olarak kullanılmıştır. Posterde belirtildiği üzere izleyici değerlendirmesi ya da klinik girişim yapılmamıştır. Bulgular bölümünde anlatı döngüsünün ve Fred/Pete, Renée/Alice, olay/kayıt, gerçeklik/bellek/fantezi ikiliklerinin bir arada var olmasının zaman imgesini, kristal imgeyi ve yanlışın güçlerini örneklediği belirtilmiştir. Sürekliliğin bozulması nedensel öngörüyü sınırlamakta, dikkat olay örgüsünü yeniden kurmaktan imgeye, sese, zamana ve duygulanıma kaymakta ve izleyici yorumsal askıya alma durumunda kalmaktadır. Yazarlar, gerilim ve yönelim bozukluğunun izleyicinin bilişsel kontrol ihtiyacını açığa çıkarabileceğini, deneyimin farkındalık yönleriyle işlevsel olarak karşılaştırılabileceğini öne sürmektedir. Sonuç olarak filmin psikolojide, sanat terapisinde, anlatı tıbbında ve tıp insan bilimlerinde düşündürücü ve psikoeğitsel değeri olabileceği, ancak klinik uygulamaların ampirik çalışma gerektirdiği vurgulanmıştır.

Tüm WCP 2026 özetleri