EMDR terapisi yaşlılarda PTSD ve ilişkili sorunlarda etkili bir tedavi seçeneğidir.
Yaşlı bireylerde travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) ve eşlik eden psikiyatrik/somatik hastalıklar sık görülmektedir ve tedaviye dirençli olabilir. Son yıllarda EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisinin yaşlılarda uygulanabilirliği ve etkinliği üzerine araştırmalar artmıştır.
Etkililik ve Klinik Sonuçlar
- EMDR terapisi, yaşlılarda TSSB semptomlarını anlamlı şekilde azaltmakta ve hastaların %80’inde TSSB tanısının kaybolmasına yol açmaktadır. Remisyon oranları ise %37-52 arasındadır (Gielkens et al., 2022).
- EMDR, yaşlılarda frailty (kırılganlık) düzeyini azaltmakta ve yaşam kalitesini artırmaktadır (Gielkens et al., 2022).
- Kognitif işlevlerde (özellikle bellek ve dikkat) de EMDR sonrası iyileşme gözlenmiştir (Gielkens et al., 2023).
- Hafif-orta derecede bilişsel bozukluğu olan yaşlılarda da EMDR ile anksiyete, uyku ve somatik şikayetlerde azalma bildirilmiştir (Mikhailova, 2015; Ahmed, 2018).
Kişilik Bozuklukları ve Komorbiditeler
- TSSB’ye eşlik eden kişilik bozukluğu olan yaşlılarda EMDR, kişilik işlevselliğinde iyileşme ve kişilik bozukluğu tanısında azalma sağlamıştır (Gielkens et al., 2023; Gielkens et al., 2024).
- Yüksek komorbiditeye rağmen, EMDR’nin etkinliği tedavi süresi veya başlangıçtaki psikopatoloji şiddetinden bağımsızdır (Gielkens et al., 2022).
Güvenlik ve Uygulanabilirlik
- EMDR, yaşlılarda iyi tolere edilmekte ve ciddi yan etki bildirilmemiştir (Gielkens et al., 2022; Mikhailova, 2015).
- Standart protokoller, bilişsel veya fiziksel kısıtlılıklar olan yaşlılara uyarlanabilmektedir (Ahmed, 2018; Gielkens et.al., 2018).
Sonuç
EMDR terapisi, yaşlılarda TSSB, komorbid psikiyatrik bozukluklar, kırılganlık ve yaşam kalitesi üzerinde etkili ve güvenli bir tedavi seçeneğidir. Kişiye özel uyarlamalarla, bilişsel veya fiziksel kısıtlılığı olan yaşlılarda da uygulanabilir. Yine de, daha büyük ve kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.
Kaynakça
Gielkens, E., Sobczak, S., Rossi, G., & Van Alphen, S. (2022). The feasibility of eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) for older adults with posttraumatic stress disorder (PTSD) and comorbid psychiatric and somatic disorders.. Psychological trauma : theory , research, practice and policy. https://doi.org/10.1037/tra0001402
Gielkens, E., Sobczak, S., Gerrits, N., Rosowsky, E., Stas, L., Rossi, G., & Van Alphen, S. (2023). EMDR in older adults with PTSD and comorbid personality disorders. International Psychogeriatrics.
https://doi.org/10.1017/s104161022400019x
Gielkens, E., Turksma, K., Kranenburg, L., Stas, L., Sobczak, S., Van Alphen, S., & Rossi, G. (2022). Feasibility of EMDR in Older Adults with PTSD to Reduce Frailty and Improve Quality of Life. Clinical Gerontologist, 48, 37 – 47. https://doi.org/10.1080/07317115.2022.2114397
Gielkens, E., Sobczak, S., Gerrits, N., Rosowsky, E., Stas, L., Rossi, G., & Van Alphen, S. (2024). Feasibility of EMDR toward Personality Functioning in Older Adults with PTSD. Clinical Gerontologist, 48, 48 – 59. https://doi.org/10.1080/07317115.2024.2344793
Mikhailova, E. (2015). Application of EMDR in the Treatment of Older People with a History of Psychical Trauma. European Psychiatry, 30, 1 – 1. https://doi.org/10.1016/s0924-9338(15)30664-7
Ahmed, A. (2018). EMDR Therapy for an Elderly Woman With Depression, Traumatic Memories, and Parkinson’s Disease Dementia: A Case Study. Journal of EMDR Practice and Research , 12, 16 – 23. https://doi.org/10.1891/1933-3196.12.1.16
Gielkens, E., Rossi, G., Van Alphen, S., & Sobczak, S. (2023). A First Exploration: Can Eye Movement Desensitization and Reprocessing Improve Cognition in Older Adults With Posttraumatic Stress Disorder?. Journal of Geriatric Psychiatry and Neurolog y, 37, 206 – 221. https://doi.org/10.1177/08919887231207639
Gielkens, E., Vink, M., Sobczak, S., Rosowsky, E., & Van Alphen, B. (2018). EMDR in Older Adults With Posttraumatic Stress Disorder. The Journal of EMDR Practice and Research , 12, 132 – 141. https://doi.org/10.1891/1933-3196.12.3.132