Anne babamızın eksikliğiyle barışmadan sağlıklı ilişki kurmak neden zorlaşır
Ebeveynin çocukluğunu anlatış biçimi ile bebeğinin bağlanma örüntüsü, 661 çiftte yüzde 75 oranında uyuştu; kappa 0,49, yani orta düzeyde bir uyuşma.
🧠 Yetişkin Bağlanma Görüşmesi çocuklukta ne olduğunu değil, bugün nasıl anlatıldığını ölçer. Olumsuz şeyler anlatılsa da anlatı tutarlıysa ölçüm güvenli tarafa düşer. Kayıp ya da örselenmede anlatı kısa süreliğine koparsa buna çözülmemiş durum deniyor. 95 örneklemde çözülmemişliğin aktarımı r = 0,21, güvenli aktarım r = 0,31. r, iki ölçümün ne kadar birlikte gittiğidir: 0 hiç, 1 tam, eksi işaret ters yön. İkisi de zayıf ile orta arası.
Aradaki köprü tam bilinmiyor: duyarlılık bağın tamamını açıklamıyor, adı aktarım açığı. Öne çıkan aday zihinselleştirme: örselenme geçmişi olan annelerde travmaya özgü biçimi, bebekteki düzensizliği açıklamada anlamlı pay taşıdı. Yetişkin ilişkisinde de karşılığı var: anlatısı tutarlı olanların partner etkileşimi gözlemcilerce daha nitelikli bulundu.
Bu bir kader değil. Altmış beş çalışmada döngüyü kıran ebeveynler %23,6, sürdürenler %17,1. Duygusal kötü muamele ile yetişkin ilişki iyiliği arasındaki bağ negatif ama zayıf: r = 0,14. Tartışmalı yer de var: çocukluğunu olumsuz ama tutarlı anlatanların ebeveynliği iyi bulunuyor, ama aynı çalışma kavramın kendisini tartışmaya açtı.
🧭 Yol haritası: anlatıyı baştan sona kur; karşılanmamış ihtiyacı adıyla söyle; karşındakini sınırlarıyla birlikte düşün; idealleştirmeyi de suçlamayı da bırak; tıkanırsan yardım al. Terapide bu ihtiyacı dile getiren ve ötekine bakışı değişen kişilerin sonucu daha iyiydi.
Bu içerik tanı ya da tedavi tavsiyesi değildir. Zorlanıyorsanız bir uzmana, acilde 112 ya da ALO 183'e başvurun.
Kaynaklar: van IJzendoorn (1995) Psychol Bull 117(3) · Roisman ve ark. (2002) Child Dev 73(4) · Verhage ve ark. (2016) Psychol Bull 142(4) · Berthelot ve ark. (2015) Infant Ment Health J 36(2) · Waters ve ark. (2018) Dev Psychol 54(12) · Cao ve ark. (2022) Trauma Violence Abuse 23(3) · Madigan ve ark. (2025) Dev Psychopathol, ön yayın · Paivio ve Greenberg (1995) JCCP 63(3) · Greenberg ve Malcolm (2002) JCCP 70(2)