Psikiyatride egzersiz reçetesi: sıklık, yoğunluk, süre ve gözetim kaynaklarda nasıl yazılıyor
Ruhsal bozukluklarda egzersizin dozu yazılabiliyor: haftada en az 3 seans, her biri 30 ile 60 dakika, taban orta yoğunluk. 🧠 103 meta-analizi ve 364.889 katılımcıyı birleştiren 2025 tarihli şemsiye derleme, fiziksel aktivitenin ruhsal bozukluklardaki toplu etkisini orta düzeyde buldu: etki büyüklüğü 0,534, en güçlü kanıt düzeyinde (sınıf I). Aynı derleme tür, sıklık ve süre için ayrıntılı öneri veriyor; çekirdek ilkede program 6 haftayı aşıyor.
Psikotik bozukluklarda 40 randomize çalışma hangi ayarın neyi oynattığını ölçtü. Orta yoğunluklu egzersiz, psikoz belirtilerini ölçen PANSS toplam puanında ve depresif belirtilerde düşük yoğunluklu yaklaşımları aştı. Seans sıklığı arttıkça psikososyal işlevsellik puanları daha çok düzeldi. Farkındalık temelli bileşen pozitif belirtilerde düzelmeyle ilişkiliydi, ama çalışmalar arasındaki sonuç farkını da büyüttü.
Tablo her yerde tek yönlü değil. Negatif belirtiler için 32 randomize çalışmayı birleştirip türleri karşılaştıran ağ meta-analizinde yoga ve direnç çalışması en üste sıralandı, kanıt kesinliği çoğu karşılaştırmada düşüktü. Aerobik egzersizin bırakılma oranı daha düşük, zihin beden egzersizlerinde ve yüksek yoğunluklu gruplarda daha yüksekti. Şizofrenide beden ölçümlerine etkiye dair kanıt tutarsız, bipolar bozuklukta çalışma azlığı nedeniyle kesin öneri yapılamıyor. Bilişsel işlevde anlamlı düzelme var; etki büyüklüğü 0,33, programı uzman yürüttüğünde 0,47.
📋 Reçetenin beş satırı: sıklık, yoğunluk, süre, tür ve gözetim. Genel erişkin hedefi haftada 150 ile 300 dakika orta yoğunluklu hareket ve düzenli kas güçlendirme.
Bu içerik tanı ya da tedavi tavsiyesi değildir.
Kaynaklar: Lu ve ark. (2025), General Hospital Psychiatry · Rißmayer ve ark. (2024), Schizophrenia Bulletin · Firth ve ark. (2017), Schizophrenia Bulletin · Stubbs ve ark. (2018), European Psychiatry · Vancampfort ve ark. (2017), World Psychiatry · Stubbs ve ark. (2016), Journal of Affective Disorders · Wang ve ark. (2025), Psychiatry Research · Bull ve ark. (2020), British Journal of Sports Medicine