Kaygı Bozuklukları ve Panik Atak
Yazan: Doç. Dr. Alişan Burak Yaşar, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Kaygı, tehlikeye karşı verilen doğal bir tepkidir. Kaygı bozukluğundan, bu tepki durumla orantısız biçimde sık, yoğun ya da uzun sürdüğünde ve günlük yaşamı kısıtladığında söz edilir. En sık görülen biçimleri yaygın kaygı bozukluğu, panik bozukluk ve sosyal kaygı bozukluğudur.
Belirtiler
- Yaygın kaygı bozukluğu: birçok konuda kontrol edilmesi güç, aylardır süren endişe; huzursuzluk, gerginlik, yorgunluk, uyku ve odaklanma güçlüğü.
- Panik bozukluk: birdenbire başlayan, dakikalar içinde doruğa ulaşan çarpıntı, nefes darlığı, terleme, titreme, baş dönmesi ve ölüm ya da kontrolü kaybetme korkusu; yeni atak olacağı kaygısıyla yerlerden ve durumlardan kaçınma.
- Sosyal kaygı bozukluğu: başkalarının önünde konuşmak, yemek yemek ya da tanışmak gibi durumlarda olumsuz değerlendirilme korkusu ve bu durumlardan kaçınma.
Değerlendirme
Değerlendirme klinik görüşmeyle yapılır. Benzer belirtiler verebilen tiroit sorunları, kalp ritim bozuklukları, kafein ya da madde kullanımı gibi durumlar gerektiğinde araştırılır. Depresyon ve uyku sorunları sık eşlik ettiği için birlikte ele alınır.
Tedavi seçenekleri
İngiltere'de NICE'ın kaygı bozuklukları kılavuzları, bilişsel davranışçı terapiyi (BDT) temel tedaviler arasında sayar. Belirtiler ağırsa ya da terapi yeterli olmazsa seçici serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) grubu ilaçlar önerilir. Benzodiazepinler bağımlılık riski nedeniyle uzun süreli tedavi için önerilmez. Tedavi, belirtilerin ağırlığına ve kişinin tercihine göre birlikte planlanır.
Muayenehane ve randevu
Bağdat Caddesi, Veli Güneysu Apt. No:453 K:4 D:9, 34740 Suadiye, Kadıköy / İstanbul. Marmaray Suadiye durağına 100 metre mesafededir. Görüşmeler yüz yüze ve çevrim içi yapılır. Randevu: +90 532 642 95 25
Sık sorulan sorular
Kaygı bozukluğu tedaviyle geçer mi?
Kaygı bozuklukları tedaviye iyi yanıt veren durumlardandır. Bilişsel davranışçı terapi ve gerektiğinde ilaç tedavisiyle belirtiler çoğu kişide belirgin biçimde azalır. Tedavi süresi kişiye ve bozukluğun türüne göre değişir.
Panik atak tehlikeli midir?
Panik atak çok korkutucu olsa da kendi başına hayati tehlike oluşturmaz. Yine de ilk kez yaşanan göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da bayılma gibi belirtilerde önce bedensel nedenlerin dışlanması gerekir.
Kaygı için ilaç kullanmak zorunlu mu?
Hayır. Hafif ve orta düzeydeki kaygı bozukluklarında psikoterapi tek başına yeterli olabilir. İlaç, belirtilerin ağırlığına ve kişinin tercihine göre değerlendirilen seçeneklerden biridir.
Görüşmeler Kadıköy Suadiye'deki muayenehanede ya da çevrim içi yapılabilir.
Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz varsa randevu beklemeyin; 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
Diğer çalışma alanları: Depresyon, Erişkin DEHB.
Bu konudaki yayınlarım
Kitaplar
- Zihinde Çok Kuran İnsanlar İçin Salabilme Rehberi (Genişletilmiş Baskı). Psikonet, 2026. Rol: Yazar.
- Aşırı Kolay BDT (McKay, Fanning, Davis). Akademisyen. Rol: Çeviri Editörü (Hakan Türkçapar ile).
- Hangi Terapi? Ruhsal Zorlanmalara Karşı Etkili Psikoterapi Önerileri. Nobel Akademik, 2022. Rol: Editör / Bölüm Yazarı.
- Zor Zamanlarda Ruhsal Dayanıklılık. Psikonet, 2023. Rol: Eş Yazar (Ahmet Nalbant ile).
Makaleler
- Gündüz, A., Gündoğmuş, İ., Sertçelik, S., Engin, B. H., İşler, A., Yaşar, A. B., Gönül, H., Çipil, A., & Gündüz, E. B. U. (2021). Validity and reliability of the Turkish version of Generalized Anxiety Disorder Scale-Revised. Psychiatry Investigation, 18(10), 949-957. https://doi.org/10.30773/pi.2021.0174
- Gündüz, A., Gündoğmuş, İ., Sertçelik, S., Engin, B. H., İşler, A., Çipil, A., Gönül, H., Yaşar, A. B., & Sungur, M. Z. (2019). Validity and reliability of Cognitive Attentional Syndrome-1 Questionnaire. Psychiatry Investigation, 16(5), 355-362. https://doi.org/10.30773/pi.2019.02.11.1
- Yaşar, A. B., Gündoğmuş, İ., Yılmaz, S., Kubilay, D., Uygun, E., & Kavakçı, Ö. (2025). Impact of Group Flash Technique on reducing exam anxiety in students. Turkish Journal of Traumatic Stress, 1(1), 29-36. https://doi.org/10.63175/tjts.12
- Yaşar, A. B., Gündoğmuş, İ., Taşdelen, R., Taygar, A. S., Uludağ, E., Akça, E., ve ark. (2024). A randomized controlled trial of the effect of cognitive behavioral therapy-based self-help psychotherapy books on anxiety and depressive symptoms: a bibliotherapy study. Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 37(1), 5-14. https://doi.org/10.14744/DAJPNS.2024.00232
- Hacımusalar, Y., Kahve, A. C., Yaşar, A. B., & Aydın, M. S. (2020). Anxiety and hopelessness levels in COVID-19 pandemic: a comparative study of healthcare professionals and other community sample in Turkey. Journal of Psychiatric Research, 129, 181-188. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2020.07.024
- Yaşar, A. B., Aydın, M. S., Kahve, A. C., & Hacımusalar, Y. (2022). A comparative study on acute stress levels of healthcare professionals and public in COVID-19 pandemic. Medicine Science, 11(1), 7-14. https://doi.org/10.5455/medscience.2021.05.181