Öneriler
Takviyeler
Aşağıda, psikiyatri pratiğinde adjuvan olarak konuşulan takviyeler ve bugünkü kanıt durumları özetleniyor. Etkileri genellikle küçük-orta düzeydedir ve hiçbiri tedavinin yerine geçmez.
Bu liste yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Buradaki takviyeleri YALNIZCA hekiminiz size özel olarak önerdiği takdirde kullanın. Kullandığınız ilaçlarla etkileşebilir; kendi başınıza başlamayın, mevcut tedavinizi bırakmayın.
1) Safran
Not: Gebelik ihtimali varsa kullanmayın.
Birçok randomize kontrollü çalışma ve meta-analiz, safranın plaseboya belirgin üstün olduğunu; hafif-orta depresyonda ise SSRI düzeyinde etkili olabildiğini bildiriyor.
Sistematik derlemeler safranın anksiyete skorlarını plaseboya göre anlamlı azalttığını gösteriyor.
Çalışmalarda uyku kalitesi ve uykusuzluk skorlarında (PSQI, ISI) hafif-orta düzeyde iyileşme bildirilmiş.
2) NAC (N-asetil sistein)
Not: Çalışmalarda sık kullanılan doz günde 1200 mg.
Meta-derlemelerde depresyon ve diğer duygudurum bozukluklarında ek (adjuvan) ajan olarak umut verici bulunuyor.
Negatif belirtiler ve genel belirti şiddetinde anlamlı azalma için öneri düzeyinde kanıt var.
3) Omega-3
Özellikle DHA ağırlıklı formlar; geniş spektrumlu multivitamin-mineral desteğiyle birlikte değerlendiriliyor.
4) Sitikolin
Psikiyatrik alandaki etkileri destekleyici (adjuvan) düzeyde, kanıtlar henüz sınırlı. En çok depresyon, şizofrenide negatif belirtiler ve bağımlılık alanlarında çalışılmış.
5) L-metilfolat (yüksek doz)
Özellikle tedaviye dirençli majör depresyonda, antidepresana eklenen yüksek doz metilfolatın tedavi yanıtını artırdığı gösterilmiş.
6) D vitamini ve B grubu (özellikle folat ve B12)
Sistematik derlemeler, özellikle eksikliği olan majör depresyon hastalarında B vitaminleri ve D vitamini eklenmesinin depresyon skorlarını anlamlı azalttığını gösteriyor.
Mümkünse kan düzeyini 60 ng/mL'ye çıkarmayı hedefleyebiliriz.
7) Probiyotikler
Majör depresyonda ek probiyotiklerin depresif belirtilerde küçük-orta düzeyde azalma ve bilişsel işlevde iyileşme sağlayabildiğine dair giderek artan, ancak hâlâ karışık kanıtlar var.
8) Magnezyum
Sistematik derlemeler ve randomize çalışmalar, magnezyumun uyku kalitesi ve uykusuzluk şiddetinde küçük-orta düzeyde iyileşme sağlayabildiğini gösteriyor.
- Yaşlı uykusuzluk hastalarında 500 mg/gün magnezyum oksit ile 8 haftada uyku süresi, uyku verimi, uykuya dalma süresi ve melatonin düzeyinde anlamlı iyileşme bildirilmiş.
- Kötü uyku bildiren genç-orta yaş sağlıklı erişkinlerde 250 mg/gün magnezyum bisglisinat ile uykusuzluk skoru plaseboya göre anlamlı ama küçük bir etkiyle düşmüş.
- L-treonat formu 1 g/gün ile derin ve REM uykusunda, gün içi enerji ve üretkenlikte iyileşme bildirilmiş.
Form Öne çıktığı durum Magnezyum oksit Yaşlı primer uykusuzluk, ameliyat sonrası hastalar Magnezyum sitrat Yaşlı uykusuzluk Magnezyum bisglisinat Kötü uyku kalitesi olan sağlıklı erişkinler Magnezyum L-treonat Kötü uyku ile birlikte bilişsel/duygudurum yakınması olanlar Çalışma dozları genelde 250–500 mg/gün elementel magnezyum; akşam veya yatmadan önce, 4–8 hafta. Emilimi daha iyi formlar: bisglisinat, sitrat, L-treonat. Bütçe dostu ve kanıtlı form: oksit. Böbrek yetmezliği veya ciddi kalp ritim bozukluğu olanlarda yalnızca hekim kontrolünde kullanılmalıdır.
Hatırlatma: Bu takviyeleri yalnızca hekiminiz önerdiyse kullanın; mevcut tedavinizi kendi başınıza değiştirmeyin.