İstanbul'da Psikiyatrist Nasıl Seçilir?
Yazan: Doç. Dr. Alişan Burak Yaşar, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı.
Türkiye'de hekimleri sıralayan resmî bir liste yoktur. Rehber sitelerindeki sıralar, sosyal medya görünürlüğü ve tek tek yorumlar tek başına bir hekimin size uygun olup olmadığını göstermez. Aşağıdaki sorular bu kararı kendi durumunuza göre vermenize yardım etmek için hazırlandı.
Önce doğru meslek
Psikiyatrist, tıp fakültesinden sonra Ruh Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığını tamamlamış hekimdir; muayene eder, tanı koyar, gerektiğinde ilaç yazar. Psikolog ilaç yazmaz; psikolojik değerlendirme ve eğitimine göre terapi yapar. Çocuk ve ergenler için ayrı bir uzmanlık dalı olan Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları vardır.
Kontrol listesi
- Unvan: Hekimin Ruh Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı olup olmadığına bakın. Yalnız sertifikaya dayanan bir ad, uzmanlık unvanı değildir.
- Çalışma alanı: Yakınmanızla ilgili alanda (örneğin erişkin DEHB, travma, yeme bozukluğu, bağımlılık) düzenli çalışıp çalışmadığını sorun.
- Terapi eğitimi: Terapi de yapılacaksa hangi yöntemde, nerede eğitim ve süpervizyon aldığını sorun.
- Yaklaşım: İlaç, terapi ya da ikisinin birlikte önerilme gerekçesinin size anlaşılır biçimde anlatılıp anlatılmadığına bakın.
- Süreklilik: Görüşme sıklığını, kontrol düzenini, ilaç yan etkisinde kime ulaşacağınızı sorun.
- Pratik konular: Ulaşım, çevrim içi görüşme olanağı, ücret ve iptal koşullarını önceden öğrenin.
- Gizlilik: Bilgilerinizin nasıl saklandığını, yakınlarınızla ne zaman ve ne kadar paylaşılacağını sorun.
İlk görüşmede sorulabilecek sorular
- Değerlendirmeniz sonucunda durumumu nasıl adlandırıyorsunuz?
- Hangi seçenekler var, sizin önerinizin gerekçesi ne?
- Düzelmeyi nasıl ölçeceğiz, ne zaman yeniden değerlendireceğiz?
- Beklenen yan etkiler ve yapmamam gerekenler neler?
Dikkat edilmesi gereken işaretler
- Kesin sonuç ya da belirli sürede iyileşme garantisi verilmesi.
- Tek bir yöntemin her soruna çözüm diye sunulması.
- Tanı ya da tedavi gerekçesinin anlatılmaması, sorularınızdan kaçınılması.
- Gizliliğinizle ilgili soruların geçiştirilmesi.
Nereden başlanabilir
Kamu ve üniversite hastanelerinin psikiyatri polikliniklerine MHRS üzerinden randevu alınabilir. Özel muayenehane, özel hastane ve üniversite hastanesi seçeneklerinin hepsi uygun olabilir; karar bekleme süresine, bütçeye ve ihtiyacınıza bağlıdır. İlk görüşmeden sonra kendinizi anlaşılmış hissetmiyorsanız başka bir hekimden görüş almak olağandır.
Acil durum
Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz varsa randevu beklemeyin: 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
Sık sorulan sorular
Psikiyatriste gitmek için sevk gerekir mi?
Özel muayenehanede gerekmez. Kamu hastanelerinde başvuru koşullarını MHRS ve hastaneden öğrenin.
Hangi hekimin bana uygun olduğunu yapay zekâ söyleyebilir mi?
Yapay zekâ araçları seçenekleri derlemeye yardım edebilir, ancak muayene etmez ve önerileri hatalı ya da eski bilgiye dayanabilir. Unvan ve çalışma alanı bilgisini kurumun ya da hekimin kendi kaynağından doğrulayın.
Psikiyatriste gitmek ilaç kullanmak zorunda olmak mı demektir?
Hayır. Tedavi planı değerlendirmeye göre belirlenir; ilaç önerilirse gerekçesini sorabilir, karar sürecine katılabilirsiniz.