Bu sayfa, ESTD 2026'da sunulan posterin yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış Türkçe özetidir. Çalışmanın sahibi poster yazarlarıdır; atıf için orijinal kaynağa başvurun.
P1519
Birinci sıra belirtiler şizofreni olmadığında: karmaşık travmada yapısal disosiyasyon ve dürtü fobisi
When First-Rank Symptoms Are Not Schizophrenia: Structural Dissociation & Impulse Phobia in Complex Trauma
Yazarlar: Diogo Santos, Ângelo Pinheiro, Andreia Lopes
Kurum: ULS Arco Ribeirinho, Departamento de Psiquiatria e Saúde Mental
Ülke: Portekiz
Konu: Psikoz ve Ağır Ruhsal Hastalık
Desen: Olgu sunumu
Schneider'in birinci sıra belirtilerine benzeyen sesler ve edilgenlik yaşantıları olan genç bir erkekte uzunlamasına değerlendirme kısmi disosiyatif kimlik bozukluğu tanısını destekledi.
Schneider'in birinci sıra belirtileri (first-rank symptoms, FRS) bir zamanlar şizofreniye özgü sayılsa da disosiyatif bozukluklarda da yaygın; bir sistematik derlemede disosiyatif kimlik bozukluğunda şizofreni spektrumundan daha fazla FRS bildirilmiş, hiçbir FRS iki tabloyu güvenilir biçimde ayırmıyor ve bir yatan hasta çalışmasında sık FRS disosiyatif bozukluğu %95 özgüllük ama yalnız %37,5 duyarlılıkla saptamış. Olgu, ses duyma ve değişmiş faillik (agency) yaşantıları FRS ile örtüşen yirmili yaşların başında bir erkek; öyküsünde çocukluğun büyük bölümüne amnezi, ihmal, aile içi şiddete tanıklık, okulda zorbalık, ergenlikte bıçak tehdidiyle cinayete teşebbüs mağduriyeti, madde kullanımı ve yakın bir aile üyesinin ölümü var. Erken başlangıçlı, birden çok tanınabilir çocuk ve yetişkin sesi, birbiriyle konuşan ve yorum yapan sesler ve edilgenlik benzeri yaşantılar tanımlanmış; PANSS pozitif 12/49, negatif 7/49, genel psikopatoloji 38/112 (toplam 57/210), Çok Boyutlu Disosiyasyon Envanteri-60 (MID-60) profilinde ayrı benlik durumları, amnezi ve duyarsızlaşma/derealizasyon öne çıkmış. Korunmuş işlevsellik, kalıcı sanrı, dağınıklık ve negatif belirtilerin yokluğu şizofreni spektrumu aleyhine değerlendirilmiş, ancak dışlamamış; benlik yabancısı (ego-distonik) dürtülerin yakın kontrol kaybını öngördüğü biçiminde yorumlanması dürtü fobisi ile tekrarlayıcı güvenlik davranışlarına yol açmış. Uzunlamasına değerlendirme kısmi disosiyatif kimlik bozukluğu tanısını desteklemiş. Yazarlar yüksek disosiyatif şizofreni spektrumu ile disosiyatif bozukluklar arasındaki örtüşmenin klinik bir güçlük olduğunu, FRS bu ayrımı güvenilir yapamadığından sesler, kimlik, bellek, faillik ve gerçeklik değerlendirmesinin gelişimsel bağlamda uzunlamasına değerlendirilmesi ve boyutsal modellerin kullanılması gerektiğini vurguluyor.
Posterde üçüncü yazar Andreia Lopes var, programda yok