Borderline Kişilik Bozukluğu
Yazan: Doç. Dr. Alişan Burak Yaşar, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Borderline kişilik bozukluğu, duyguların hızlı ve yoğun değiştiği, ilişkilerin inişli çıkışlı seyrettiği, benlik algısının dalgalandığı ve dürtüsel davranışların görüldüğü kalıcı bir örüntüdür. Çoğu zaman ergenlik sonu ya da genç erişkinlikte belirginleşir.
Belirtiler
- Terk edilme korkusu ve bunu önlemek için yoğun çaba.
- Yoğun ve dengesiz ilişkiler; birini bir anda idealleştirip sonra değersizleştirme.
- Kim olduğuna dair belirsizlik, kronik boşluk hissi.
- Ani öfke patlamaları, hızlı değişen duygudurum.
- Dürtüsel davranışlar, kendine zarar verme ya da intihar düşünceleri.
Değerlendirme
Değerlendirme, bu örüntülerin ne zamandır sürdüğünü ve farklı ilişki ve ortamlarda nasıl göründüğünü ele alan ayrıntılı görüşmeyle yapılır. Depresyon, bipolar bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu ve erişkin DEHB benzer ya da eşlik eden belirtiler gösterebildiği için ayırıcı tanı önemlidir.
Tedavi seçenekleri
NICE'ın borderline kişilik bozukluğu kılavuzu (CG78) tedavinin temeline psikoterapiyi koyar; diyalektik davranış terapisi ve zihinselleştirmeye dayalı terapi gibi yapılandırılmış yöntemler bu alanda kullanılır. Kılavuz, borderline kişilik bozukluğunun kendisi için ilaç tedavisini önermez; ilaç, eşlik eden depresyon ya da kaygı gibi durumlar için ya da kriz döneminde kısa süreli kullanılabilir.
Muayenehane ve randevu
Bağdat Caddesi, Veli Güneysu Apt. No:453 K:4 D:9, 34740 Suadiye, Kadıköy / İstanbul. Marmaray Suadiye durağına 100 metre mesafededir. Görüşmeler yüz yüze ve çevrim içi yapılır. Randevu: +90 532 642 95 25
Sık sorulan sorular
Borderline kişilik bozukluğu tedavi edilebilir mi?
Evet. Yapılandırılmış psikoterapilerle belirtiler çoğu kişide zamanla belirgin biçimde azalır, ilişkiler ve günlük işlev düzelir. Tedavi genellikle uzun soluklu ve düzenli bir süreçtir.
Borderline için bir ilaç var mı?
Borderline kişilik bozukluğunu doğrudan tedavi eden bir ilaç yoktur. İlaçlar, eşlik eden depresyon, kaygı ya da uyku sorunları gibi durumlar için kullanılabilir.
Borderline tanısı nasıl konur?
Tanı, kan testi ya da tek bir ölçekle değil, belirtilerin uzun süreli örüntüsünü ele alan klinik değerlendirmeyle konur. Benzer belirtiler veren diğer durumların ayrılması bu sürecin parçasıdır.
Görüşmeler Kadıköy Suadiye'deki muayenehanede ya da çevrim içi yapılabilir.
Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz varsa randevu beklemeyin; 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
Diğer çalışma alanları: Depresyon, Erişkin DEHB.
Bu konudaki yayınlarım
Kitaplar
- Travmadan Hayatta Kalanların Parçalanmış Benliklerini İyileştirmek (J. Fisher). Nobel Yaşam, 2021. Rol: Çeviri Editörü.
- EMDR Alet Çantası: Karmaşık TSSB ve Disosiyasyon Teorisi ve Tedavisi (J. Knipe). EMDR Türkiye Derneği, 2020. Rol: Çeviri Editörü.
- Hangi Terapi? Ruhsal Zorlanmalara Karşı Etkili Psikoterapi Önerileri. Nobel Akademik, 2022. Rol: Editör / Bölüm Yazarı.
Makaleler
- Gündüz, A., Yaşar, A. B., Gündoğmuş, İ., & Konuk, E. (2018). Adverse Childhood Events Turkish Form: validity and reliability study. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 19(1), 68-75. https://doi.org/10.5455/apd.294158
- Karakaya, İ., Gündoğmuş, İ., & Yaşar, A. B. (2026). Cryptocurrency loss, post-traumatic stress symptoms, and early maladaptive schemas in physicians. Psychiatry International, 7(3), 138. https://doi.org/10.3390/psychiatryint7030138