Yapay Zekâ Günlüğü — 17 Kasım 2026
Dünün en somut haberi akademiye geldi: OpenAI, ücretsiz ChatGPT erişimini araştırmacılara genişletiyor ve başvurular 23 Kasım'da açılıyor. Aynı gün Alibaba'nın yeni büyük modeli Qwen4-Max resmen yayına girdi, OpenAI ise sesli sohbet özelliklerinde bir değişikliğe gitti.
Günün başlığı — OpenAI, araştırmacılara ücretsiz ChatGPT programını büyütüyor
Temmuz'dan beri yürüyen pilot program şimdiye kadar 33 ülkede 20.000 araştırmacıya ulaşmış. OpenAI hedefi 200.000 araştırmacıya çıkarıyor: 50.000 yeni hibe veriliyor ve her hibe, araştırmacının kendisiyle birlikte en fazla 2 iş arkadaşını kapsıyor. Başvurular 23 Kasım'da açılacak, hibeler kurayla değil ilk başvurana göre dağıtılacak. Yeni hibelerde verilen plan ChatGPT Plus — Temmuz'daki pilotta bu Pro idi. OpenAI, program kapsamında kullanıcı verisi toplamadığını söylüyor.
Neden önemli: bu, bir ücretsiz deneme değil, kalıcı bir erişim genişlemesi. Araştırma ve yüksek öğrenimde yapay zekâ kullanımı genelde maliyet yüzünden sınırlı kalıyor; bu program o engeli bir grup için kaldırıyor. Türkiye'nin uygun ülkeler listesinde olup olmadığı OpenAI'nin resmi sayfasında teyit edilemedi.
Kaynak: The Next Web · Semafor · OpenAI (resmî)
Kısa kısa
- Qwen4-Max resmen yayında. Alibaba'nın büyük dil modeli 16 Kasım'da tam sürüme çıktı; şirket önceden 25 Kasım'a kadar önizlemede kalacağını söylemişti, planını öne çekti. Model MoE (karma uzmanlar — her istekte parametrelerin tamamı değil, yalnızca ilgili kısmı devreye giriyor) mimarisiyle çalışıyor: toplam 2,4 trilyon parametresi var ama bir istekte bunun sadece 71 milyarı kullanılıyor, bu da modeli daha hızlı ve ucuz çalıştırıyor. Bağımsız Code Arena sıralamasında 6. sırada yer alıyor. Alibaba'ya göre önceki modeline kıyasla %35 daha az işlem gücü harcıyor ve iş başına maliyeti %60 düşük — bu şirketin kendi açıklaması, bağımsız bir doğrulaması yok. Ağırlıkları kapalı kalıyor, ama Alibaba daha küçük ve açık ağırlıklı (kodu ve eğitilmiş hali herkese açık) sürümlerin yakında geleceğini söylüyor. Alibaba Cloud
- ChatGPT'nin sesli sohbet modları değişiyor. Advanced ve Standard Voice modları 11 Aralık'ta kapanıyor, kullanıcılar yeni Live Voice'a geçiriliyor. Video ve ekran paylaşımı şimdilik eski moda bağlı kalmaya devam ediyor. OpenAI yardım · Android Authority
Rakamlar
Bugün Google, Gemini API'de üç önizleme sesli-metin modelini (TTS — yazıyı sese çeviren model) kapatıyor: `gemini-2.5-flash-preview-tts`, `gemini-2.5-pro-preview-tts` ve `gemini-3.1-flash-tts-preview`. Geliştiricilere önerilen yerine geçen modeller `gemini-3.8-flash-tts` ve `gemini-3.8-flash-lite-tts`. Bu iki yeni modelin fiyatı da 1 Ocak 2027'de iki katına çıkacak. Gemini deprecations
Ne anlama geliyor
Bugünün haberleri tek bir yöne işaret ediyor: yapay zekâ gündelik işe daha fazla ve daha ucuza giriyor. OpenAI'nin akademik programı daha çok araştırmacıya ücretsiz erişim açıyor, Qwen4-Max aynı işi daha az işlem gücüyle yapmayı hedefliyor, Google ise eski sesli araçlarını yenileriyle değiştiriyor. Üçü de aynı basit fikri taşıyor: araçlar olgunlaşıyor ve günlük kullanıma yaklaşıyor — büyük bir sıçramadan çok, küçük ve sürekli adımlarla.
--- Kaynaklar: The Next Web · Semafor · OpenAI (resmî) · Alibaba Cloud · OpenAI yardım · Android Authority · Gemini deprecations Bu bülten günlük olarak yayımlanır. Sorular ve düzeltmeler için: timeofagi.com