Bipolar Bozukluk
Yazan: Doç. Dr. Alişan Burak Yaşar, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Bipolar bozukluk, duygudurumun olağan dalgalanmaların ötesinde, dönemler hâlinde yükselip (mani ya da hipomani) çöktüğü (depresyon) bir ruh sağlığı sorunudur. Dönemler arasında kişi çoğu zaman olağan işlevine döner. Erken tanı ve düzenli tedavi, yeni dönemlerin önlenmesinde belirleyicidir.
Belirtiler
- Mani ya da hipomani: uyku ihtiyacında azalma, aşırı enerji, hızlı konuşma, düşüncelerin hızlanması, kendine aşırı güven, riskli harcama ya da davranışlar.
- Depresyon: süren çökkünlük, ilgi kaybı, enerji azlığı, uyku ve iştah değişiklikleri, umutsuzluk.
- Dönemlerin haftalar ya da aylar sürmesi ve aile, iş ya da okul yaşamını etkilemesi.
Değerlendirme
Değerlendirmede yalnız bugünkü yakınmalar değil, geçmişteki yükselme ve çökme dönemleri de ele alınır; yakınlardan alınan bilgi bu konuda yol gösterir. Depresyonla başvuran kişide geçmişteki hipomani dönemlerinin sorulması, tedavi seçimini değiştirebileceği için önemlidir.
Tedavi seçenekleri
NICE'ın bipolar bozukluk kılavuzu (CG185), uzun dönem tedavide duygudurum dengeleyici ilaçları, özellikle lityumu, temel seçenek olarak önerir. Antidepresanlar tek başına genellikle önerilmez, çünkü mani dönemini tetikleyebilir. Psikoeğitim, uyku ve günlük düzen, erken uyarı belirtilerinin tanınması ve düzenli kontrol tedavinin parçasıdır.
Muayenehane ve randevu
Bağdat Caddesi, Veli Güneysu Apt. No:453 K:4 D:9, 34740 Suadiye, Kadıköy / İstanbul. Marmaray Suadiye durağına 100 metre mesafededir. Görüşmeler yüz yüze ve çevrim içi yapılır. Randevu: +90 532 642 95 25
Sık sorulan sorular
Bipolar bozukluk ilaçsız tedavi edilebilir mi?
Bipolar bozuklukta yeni dönemleri önlemek için çoğu kişide uzun süreli ilaç tedavisi gerekir. Psikoterapi ve psikoeğitim ilacın yerini tutmaz, onu tamamlar.
Bipolar bozukluk kalıtsal mı?
Bipolar bozuklukta kalıtımın payı yüksektir; birinci derece yakınında bipolar bozukluk olan kişilerde risk artar. Ancak aile öyküsü olması hastalığın ortaya çıkacağı anlamına gelmez.
Bipolar bozuklukla depresyonun farkı nedir?
Depresyonda yalnız çökkünlük dönemleri olur. Bipolar bozuklukta bunlara ek olarak mani ya da hipomani dönemleri de görülür. Bu ayrım, hangi ilacın uygun olduğunu doğrudan etkiler.
Görüşmeler Kadıköy Suadiye'deki muayenehanede ya da çevrim içi yapılabilir.
Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz varsa randevu beklemeyin; 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
Diğer çalışma alanları: Depresyon, Erişkin DEHB.
Bu konudaki yayınlarım
Kitaplar
- Bipolar Bozukluk: Tanımak, Yönetmek ve Birlikte Yaşamak. Psikonet, 2026. Rol: Author and Editor (Ömer Aydemir, Ece Özlem Öztürk ile; bölüm: "Bipolar Bozukluk ve Travmatik Stres: Ruhsal Travma Terapisi").
Makaleler
- Gündoğmuş, İ., Tekin, S., Yaşar, A. B., & Uzun, Ö. (2022). The relationships between strategies of stress coping and temperament-character traits in subjects with bipolar disorder. European Psychiatry, 65(S1), S156. https://doi.org/10.1192/j.eurpsy.2022.418 (kongre özeti)
- Kiraz, S., Zengin Eroğlu, M., Yaşar, A. B., Kiraz, M., Akakın, A., Tutkavul, K., & Çalışkan, M. (2016). Manic episode following deep brain stimulation. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(3), 64-67. https://doi.org/10.5455/apd.218877 (olgu sunumu)