Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)
Yazan: Doç. Dr. Alişan Burak Yaşar, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Obsesif kompulsif bozuklukta (OKB) kişinin istemediği halde zihnine gelen, sıkıntı veren düşünceler (obsesyonlar) ve bu sıkıntıyı azaltmak için yinelenen davranışlar ya da zihinsel eylemler (kompulsiyonlar) bulunur. Kişi çoğu zaman bunların aşırı olduğunu fark eder ama durduramaz.
Belirtiler
- Bulaş ve kirlenme korkusu, tekrar tekrar yıkanma ve temizlik.
- Kapı, ocak ya da kilit gibi şeyleri defalarca kontrol etme.
- Simetri, düzen ve "tam olma" ihtiyacı.
- Zarar verme, dinî ya da cinsel içerikli, kişinin değerleriyle çelişen istenmeyen düşünceler.
- Bu düşünce ve davranışların günde bir saatten fazla zaman alması ya da yaşamı belirgin biçimde kısıtlaması.
Değerlendirme
Tanı klinik görüşmeyle konur. Belirtilerin içeriği, ne kadar zaman aldığı ve hangi durumlardan kaçınıldığı ele alınır. Depresyon ve diğer kaygı bozuklukları sık eşlik ettiği için birlikte değerlendirilir.
Tedavi seçenekleri
NICE'ın OKB kılavuzu (CG31), maruz bırakma ve tepki önlemeyi içeren bilişsel davranışçı terapiyi temel tedavi olarak önerir. Belirtiler orta ya da ağır düzeydeyse SSRI grubu ilaçlar ya da klomipramin, terapiyle birlikte ya da tek başına kullanılabilir. İlaç yanıtının ortaya çıkması birkaç hafta sürebilir.
Muayenehane ve randevu
Bağdat Caddesi, Veli Güneysu Apt. No:453 K:4 D:9, 34740 Suadiye, Kadıköy / İstanbul. Marmaray Suadiye durağına 100 metre mesafededir. Görüşmeler yüz yüze ve çevrim içi yapılır. Randevu: +90 532 642 95 25
Sık sorulan sorular
OKB ilaçsız tedavi edilebilir mi?
Hafif ve orta düzeydeki OKB'de maruz bırakma ve tepki önlemeye dayalı bilişsel davranışçı terapi tek başına etkili olabilir. Belirtiler ağırsa ya da terapi yeterli gelmezse ilaç tedavisi eklenir.
İlaç tedavisi ne kadar sürer?
NICE kılavuzu, ilaç işe yaradıysa belirtiler düzeldikten sonra en az 12 ay sürdürülmesini önerir. Bırakma kararı hekimle birlikte ve doz azaltılarak verilir.
Her takıntılı düşünce OKB midir?
Hayır. Zaman zaman istenmeyen düşünceler çoğu insanda olur. OKB'den, bu düşünceler ve onları yatıştırmak için yapılan davranışlar çok zaman aldığında ve yaşamı kısıtladığında söz edilir.
Görüşmeler Kadıköy Suadiye'deki muayenehanede ya da çevrim içi yapılabilir.
Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz varsa randevu beklemeyin; 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
Diğer çalışma alanları: Depresyon, Erişkin DEHB.
Bu konudaki yayınlarım
Kitaplar
- Mükemmelcilik ve Kurtulma Rehberi: Obsesif-Kompulsif Kişilik Özelliklerini Tanımak ve Yönetmek. Psikonet, 2026. Rol: Editör (Uzm. Dr. M. Sinan Aydın ile).
- Zihinde Çok Kuran İnsanlar İçin Salabilme Rehberi (Genişletilmiş Baskı). Psikonet, 2026. Rol: Yazar.
Mükemmelcilik ve Kurtulma Rehberi, OKB'den ayrı bir tablo olan obsesif-kompulsif kişilik özelliklerini ele alır.
Tüm kitaplar