# Başka bir tanınız varsa EMDR size uygun mu? Bilinenler ve terapist seçerken sorulacaklar - URL: https://alisanburak.com/es/baska-bir-taniniz-varsa-emdr-size-uygun-mu-bilinenler-ve-terapist-secerken-sorulacaklar - Language: es - Last updated: 2026-11-10 - Page title: Başka bir tanınız varsa EMDR size uygun mu? Bilinenler ve terapist seçerken sorulacaklar | Assoc. Prof. Dr. Alişan Burak Yaşar > Sık sorulan bir soru: "Bende başka bir tanı da var, EMDR bana uygun mu?" Psikoz, dissosiyasyon ve gebelik uzun süre bu tedaviye çekince sebebi sayıldı. Bu La traducción de esta página se está preparando; por ahora se muestra el original en turco. [Leer el original](https://alisanburak.com/baska-bir-taniniz-varsa-emdr-size-uygun-mu-bilinenler-ve-terapist-secerken-sorulacaklar) [← Volver al blog](https://alisanburak.com/es/blog) # Başka bir tanınız varsa EMDR size uygun mu? Bilinenler ve terapist seçerken sorulacaklar 10 de noviembre de 2026Güncel Makaleler Sık sorulan bir soru: "Bende başka bir tanı da var, EMDR bana uygun mu?" Psikoz, dissosiyasyon ve gebelik uzun süre bu tedaviye çekince sebebi sayıldı. Bu yazıda bu grupların bugün çalışmalarla nasıl sınandığını, hazırlık evresinin ne işe yaradığını ve bir terapist seçerken neleri sorabileceğinizi bulacaksınız. ## EMDR nedir, uygunluk sorusu neden soruluyor EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing, göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme), travmatik anıların yarattığı sıkıntıyı azaltmak için kullanılan yapılandırılmış bir psikoterapidir. En çok travma sonrası stres bozukluğunda (TSSB) kullanılır. Standart protokol sekiz evreden oluşur. Anıya doğrudan çalışılmadan önce bir hazırlık evresi vardır. Uygunluk sorusu çoğu zaman bir endişeden doğar: travmatik anıya çalışmak başka bir hastalığı alevlendirir mi? Psikozu olan kişilerde klinisyenlerin çoğu belirtilerin alevlenmesinden ve nüksten korktuğu için travma odaklı tedaviden kaçınıyordu (van den Berg ve ark., 2016). Bugün bu endişelerin bir kısmı kontrollü çalışmalarla sınanmış durumda. Sağlam çalışmalarla sınanmış kesin bir yasak listesi (mutlak kontrendikasyon listesi) ise bulamadım. Uygunluğa bir liste değil, kişiye özgü değerlendirme karar veriyor. ## Ne zaman ve kime başvurmalı, değerlendirmede ne konuşulur Yaşadığınız bir olayın izleri günlük hayatınızı aksatıyorsa bir psikiyatriste ya da travma alanında eğitim almış bir ruh sağlığı uzmanına başvurabilirsiniz. Bu izler gündelik dilde şöyle görünebilir: - Olay istemediğiniz anlarda aklınıza geliyor, bazen yeniden yaşıyor gibi oluyorsunuz. - Olayı hatırlatan yerlerden, kişilerden ya da konuşmalardan kaçıyorsunuz. - Uykunuz bozuluyor, çabuk irkiliyor, sürekli tetikte hissediyorsunuz. - Zaman zaman kendinizden ya da çevrenizden kopmuş, yabancılaşmış gibi oluyorsunuz. İlk görüşmede eşlik eden bir tanınız varsa bunu açıkça söyleyin. Geçirdiğiniz atakları, kullandığınız ilaçları ve gebeliğinizi de belirtin. Uzman belirtilerinizi, günlük işlevinizi ve şu anki dengenizi sizinle birlikte değerlendirir. EMDR'nin, başka bir travma odaklı terapinin ya da önce başka bir adımın size uygun olup olmadığına birlikte karar verilir. İlaç kullanıyorsanız ilaçla ilgili her karar hekiminizle birlikte verilir. ## Psikoz eşlik ediyorsa Hayatının bir döneminde psikotik bozukluk geçirmiş ve kronik TSSB'si olan 155 kişilik bir denemede, bir grup 8 seanslık travma odaklı tedavi aldı, diğeri bekleme listesinde kaldı. Tedavi uzamış maruz bırakma ya da EMDR'ydi. Tedavi alanlarda olumsuz olay bildiren kişi, bekleme listesindekilerden daha azdı (van den Berg ve ark., 2016). İlk iki seansta halüsinasyon ve dissosiyasyon artmadı (van den Berg ve ark., 2016). Bu sonuç iki yöntemin birlikte değerlendirildiği bir gruba ait; yalnız EMDR'ye ait değil. Psikozda EMDR'yi sınayan dört denemeyi bir araya getiren bir derlemede, tedavinin kendisine bağlı ciddi olumsuz olay bildirilmedi (Ahmed ve ark., 2025). TSSB belirtilerinde düzelme tutarlıydı; ama sanrı ve işitsel varsanıda (halüsinasyon) düzelme çoğunlukla anlamlı değildi (Ahmed ve ark., 2025). Yazarlar daha büyük ve daha uzun izlemli denemeler gerektiğini söylüyor. Yani güvenlik konusunda cesaret verici, psikoz belirtilerinin kendisi üzerine etki konusunda belirsiz bir tablo var. ## Dissosiyasyon ve gebelik Dissosiyasyon, kişinin kendinden, bedeninden ya da çevresinden kopmuş, yabancılaşmış hissetmesidir. 21 çalışmayı ve 1714 hastayı kapsayan bir meta analizde, tedavi öncesindeki dissosiyasyon TSSB psikoterapisinin etkisiyle ilişkili bulunmadı (Hoeboer ve ark., 2020). Bu toplu sonuç EMDR'ye özgü değil, TSSB psikoterapilerinin geneline ait. Dahil edilen çalışmaların bir kısmının kalitesi düşüktü. Doğum korkusu olan 141 gebenin katıldığı bir denemede, gebelere ya EMDR ya da olağan bakım verildi. EMDR'nin gebeliğe ya da bebeğe zarar vermediği bildirildi; anne ve bebek sonuçlarında gruplar arasında anlamlı fark yoktu (Baas ve ark., 2023). Bu tek bir deneme ve doğum korkusu olan gebelerde yapıldı. Yine de gebeliğin kendi başına EMDR'yi ertelemek için bir sebep olmayabileceğini düşündürüyor. ## Hazırlık evresi ne kadar sürmeli Hazırlık evresi protokolün parçasıdır; bu evrede kişi zorlandığında kendini sakinleştirmenin yollarını öğrenir ve sonraki adımlar birlikte planlanır. Tartışma hazırlığın olup olmayacağı üzerine değil, ne kadar uzayacağı üzerine. 2011'de yapılan bir uzman anketinde 50 klinisyenin %84'ü karmaşık TSSB'de aşamalı tedaviyi en uygun yaklaşım olarak önerdi (Cloitre ve ark., 2011). Bu bir görüş, deneme kanıtı değil. 2016'da yayımlanan eleştirel bir derleme, yetişkinlerde karmaşık TSSB tedavisinde önce uzun bir dengeleme evresinin şart olduğunu gösteren sağlam araştırma bulmadı (de Jongh ve ark., 2016). Yazarlara göre kılavuzlar bu konuda fazla temkinli olabilir. Çocukluk istismarı sonrası TSSB'si olan 68 yetişkinle yapılan bir denemede, herkes önce 8 seans duygu düzenleme becerisi eğitimi aldı. Ardından bir grup 12 seans EMDR, diğeri 12 seans anlatı terapisi aldı. İki grupta da TSSB belirtileri belirgin azaldı, etki 12. ayda da sürdü ve iki grup arasında fark yoktu (Wigard ve ark., 2024). Beceri evresinin sonunda duygu düzensizliği ve dissosiyasyon henüz azalmamıştı; bunlardaki düzelme tedavinin sonunda görüldü (Wigard ve ark., 2024). Bu denemede doğrudan EMDR'ye geçen bir grup olmadığı için beceri evresinin ne kadar gerekli olduğunu söyleyemiyoruz. Bipolar bozuklukta EMDR uygulayıcılarıyla yapılan bir uzlaşı çalışmasında duygudurum izlemi, yapılandırılmış hazırlık, esnek tempo ve güvenlik planı öne çıktı (Nicholls ve ark., 2026). Bu uygulayıcıların görüş birliği, deneme kanıtı değil. ## Terapist seçerken neye bakabilirsiniz Terapistin protokole ne kadar bağlı kaldığının sonucu etkileyip etkilemediği konusunda kanıt karışık. EMDR çalışmalarını yöntem açısından inceleyen bir derlemede protokole sadakat (treatment fidelity) etki büyüklüğüyle ilişkili bulundu (Maxfield ve Hyer, 2002). Farklı terapileri kapsayan 36 çalışmalık bir meta analizde ise terapistin protokole bağlılığı ve yetkinliği sonuçla anlamlı ilişki göstermedi (Webb ve ark., 2010). Sertifikanın sonucu değiştirip değiştirmediğini doğrudan sınayan bir çalışma bulamadım. Bu belirsizliğe rağmen bir terapistle başlamadan önce şunları sormanız ve konuşmanız işinize yarar: - Hangi eğitimi aldığını ve standart protokolü izleyip izlemediğini sorun. - Düzenli süpervizyon alıp almadığını sorun. - Eşlik eden bir tanınız varsa ilk görüşmede söyleyin. - Hazırlık evresinde ne yapılacağını birlikte konuşun. ## Bilmediklerimiz Psikozda EMDR'yi sınayan denemeler az ve küçük; sanrı ve işitsel varsanı üzerine etki belirsiz. Gebelikteki güvenlik bilgisi tek bir denemeden geliyor. Hazırlık evresinin kimde ne kadar sürmesi gerektiğini doğrudan karşılaştıran deneme yok. Bipolar bozuklukta öneriler deneyime dayanıyor, terapist eğitiminin ya da sertifikanın sonuca etkisi ise doğrudan sınanmamış. ## Kısaca - Psikoz, dissosiyasyon ya da gebelik EMDR'yi kendiliğinden dışlamıyor; uygunluğa kişiye özgü değerlendirme karar veriyor. - Psikozda denemeler ciddi tedavi kaynaklı olumsuz olay bildirmedi; sanrı ve işitsel varsanı üzerine etki çoğunlukla anlamlı değildi ve denemeler az. - Dissosiyasyon bir meta analizde TSSB psikoterapisinin sonucunu değiştirmedi; gebelikte tek bir deneme anne ya da bebek için zarar göstermedi. - Hazırlık evresi protokolün parçası; uzun bir dengeleme evresinin şart olduğunu gösteren sağlam araştırma yok. - Terapistin protokole bağlılığının sonuca etkisi konusunda kanıt karışık; eğitimini, süpervizyonunu ve hazırlık planını sormak sizin elinizde. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tanı ya da tedavi yerine geçmez. ## Kaynaklar 1. van den Berg DPG, de Bont PAJM, ve ark. (2016). Trauma-Focused Treatment in PTSD Patients With Psychosis: Symptom Exacerbation, Adverse Events, and Revictimization. Schizophrenia Bulletin, 42(3), 693-702. [https://doi.org/10.1093/schbul/sbv172](https://doi.org/10.1093/schbul/sbv172) · PMID 26609122 2. Ahmed OM, Khalaf G, ve ark. (2025). Efficacy and Safety of Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) in Patients with Psychosis: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials. Trends in Psychiatry and Psychotherapy (çevrim içi önce yayın). [https://doi.org/10.47626/2237-6089-2025-1099](https://doi.org/10.47626/2237-6089-2025-1099) · PMID 40996780 3. Hoeboer CM, De Kleine RA, ve ark. (2020). Impact of dissociation on the effectiveness of psychotherapy for post-traumatic stress disorder: meta-analysis. BJPsych Open, 6(3), e53. [https://doi.org/10.1192/bjo.2020.30](https://doi.org/10.1192/bjo.2020.30) · PMID 32423501 4. Baas MAM, Stramrood CAI, ve ark. (2023). How safe is the treatment of pregnant women with fear of childbirth using eye movement desensitization and reprocessing therapy? Obstetric outcomes of a multi-center randomized controlled trial. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 102(11), 1575-1585. [https://doi.org/10.1111/aogs.14628](https://doi.org/10.1111/aogs.14628) · PMID 37540081 5. Cloitre M, Courtois CA, ve ark. (2011). Treatment of complex PTSD: Results of the ISTSS expert clinician survey on best practices. Journal of Traumatic Stress, 24(6), 615-627. [https://doi.org/10.1002/jts.20697](https://doi.org/10.1002/jts.20697) · PMID 22147449 6. de Jongh A, Resick PA, ve ark. (2016). Critical analysis of the current treatment guidelines for complex PTSD in adults. Depression and Anxiety, 33(5), 359-369. [https://doi.org/10.1002/da.22469](https://doi.org/10.1002/da.22469) · PMID 26840244 7. Wigard I, Meyerbröker K, ve ark. (2024). Skills training followed by either EMDR or narrative therapy for posttraumatic stress disorder in adult survivors of childhood abuse: a randomized controlled trial. European Journal of Psychotraumatology, 15(1), 2332104. [https://doi.org/10.1080/20008066.2024.2332104](https://doi.org/10.1080/20008066.2024.2332104) · PMID 38629403 8. Nicholls L, Richardson T, ve ark. (2026). How is EMDR best conducted and adapted for trauma-focused work within bipolar disorder? A Delphi study. European Journal of Psychotraumatology, 17(1), 2679415. [https://doi.org/10.1080/20008066.2026.2679415](https://doi.org/10.1080/20008066.2026.2679415) · PMID 42267545 9. Maxfield L, Hyer L. (2002). The relationship between efficacy and methodology in studies investigating EMDR treatment of PTSD. Journal of Clinical Psychology, 58(1), 23-41. [https://doi.org/10.1002/jclp.1127](https://doi.org/10.1002/jclp.1127) · PMID 11748595 10. Webb CA, DeRubeis RJ, Barber JP. (2010). Therapist adherence/competence and treatment outcome: A meta-analytic review. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 78(2), 200-211. [https://doi.org/10.1037/a0018912](https://doi.org/10.1037/a0018912) · PMID 20350031 [Bu konunun sunum dosyasını (PDF) indirin](https://panel.alisaninblogu.com/medya/20261110-083624-emdr-neyi-degistirir---4--kime-uygun--kime-dikkat--hazirlik.pdf) EMDR terapisi hakkında genel bilgi: [EMDR terapisi](https://alisanburak.com/es/emdr-terapisi-istanbul) [← Önceki “Dışarıda içeceğine bizimle denesin”: ebeveynin ergene alkol vermesi ve prospektif kohortların söyledikleri](https://alisanburak.com/es/disarida-icecegine-bizimle-denesin-ebeveynin-ergene-alkol-vermesi-ve-prospektif-kohortlarin-soyledikleri) --- Kaynak / Source: https://alisanburak.com/es/baska-bir-taniniz-varsa-emdr-size-uygun-mu-bilinenler-ve-terapist-secerken-sorulacaklar İletişim / Contact: Bağdat Caddesi, Veli Güneysu Apt. No:453 K:4 D:9, Suadiye / Kadıköy, İstanbul · +90 532 642 95 25 · info@alisanburak.com · https://alisanburak.com/bagdat-caddesi-psikoterapi-iletisim