# اضطراب نقص الانتباه وفرط الحركة لدى البالغين: ليس مشكلة إرادة، بل مسألة تنظيم

- URL: https://alisanburak.com/ar/eriskin-dehb-bir-irade-sorunu-degil-bir-organizasyon-meselesi
- Language: ar
- Last updated: 2026-08-15
- Page title: Erişkin DEHB: Bir İrade Sorunu Değil, Bir Organizasyon Meselesi | Assoc. Prof. Dr. Alişan Burak Yaşar

> Erişkin DEHB ile yaşayan bireylerin çoğu hayatları boyunca "tembel", "sorumsuz" veya "dağınık" olduklarına dair haksız etiketlerle mücadele ederler. Oysa m

ترجمة هذه الصفحة قيد الإعداد؛ يُعرض النص التركي الأصلي حاليًا. [اقرأ النص الأصلي](https://alisanburak.com/eriskin-dehb-bir-irade-sorunu-degil-bir-organizasyon-meselesi)

[← العودة إلى المدونة](https://alisanburak.com/ar/blog)

# اضطراب نقص الانتباه وفرط الحركة لدى البالغين: ليس مشكلة إرادة، بل مسألة تنظيم

5 أبريل 2026أحدث المقالات

Erişkin DEHB ile yaşayan bireylerin çoğu hayatları boyunca "tembel", "sorumsuz" veya "dağınık" olduklarına dair haksız etiketlerle mücadele ederler. Oysa modern psikiyatri ve sinirbilim bize bunun bir irade sorunu olmadığını; beynin prefrontal korteks bölgesindeki planlama, başlatma ve zaman yönetimi mekanizmalarının (yürütücü işlevler) farklı çalışmasından kaynaklandığını gösteriyor.

Bu farklılık, kişinin karakterinden bağımsız biyolojik bir temele dayanır. Ancak bu "farklı çalışma biçimi", günlük hayatın kaosa dönüşmesi gerektiği anlamına gelmez. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), bu biyolojik zemini kabul ederek sinir sistemini zorlamayan, aksine onu destekleyen somut beceriler kazandırmayı hedefler.

Neleri Değiştirebiliriz?

Hafızayı Dışsallaştırmak: Akılda tutmaya çalışmak DEHB beyni için en büyük risk faktörüdür. Takvimler ve görsel hatırlatıcılar kullanarak "hatırlama" görevini beynimizden alıp dış sistemlere devretmek (Dış Beyin Kurmak) akademik literatürde en yüksek verimi sağlayan müdahalelerden biridir.

Duygusal Regülasyon: DEHB sadece bir dikkat sorunu değildir; duyguların 0'dan 100'e çok hızlı çıkmasıyla da karakterizedir. STOP tekniği gibi yöntemlerle tepki ile eylem arasına bir "boşluk" koymayı öğrenmek, dürtüselliği yönetmenin anahtarıdır.

Bilişsel Yeniden Yapılandırma: Yılların getirdiği "Ben asla beceremem" inancı, başarıyı engelleyen en büyük engeldir. Bu inançları kanıta dayalı yöntemlerle yeniden çerçevelemek, iyileşmenin psikolojik ayağını oluşturur.
+2

Bu stratejiler, semptomların hayat kaliteniz üzerindeki etkisini minimize etmek için tasarlanmıştır. Unutmayın; doğru araçlara sahip olduğunuzda, beyninizin çalışma biçimi bir engel değil, yönetilebilir bir özellik haline gelir.

Doç. Dr. Alişan Burak Yaşar
Psikiyatri Uzmanı

## [Sunum için buraya tıklayabilirsiniz](https://alisanburak.com/wp-content/uploads/2026/04/DEHB_HayatKurtaranTaktikler_v2.pdf)

📚 Bilimsel Referanslar:

López et al. (2013). Cognitive-behavioural interventions for ADHD in adults. Cochrane Database.

Matsumoto et al. (2024). Components of CBT for mitigating core symptoms in ADHD. BMJ Mental Health.

Cherkasova et al. (2020). Efficacy of CBT With and Without Medication for Adults With ADHD.

Basiri (2025). The Effects of DBT on Cognitive and Emotional Symptoms of Adult ADHD.

[← السابق الملف التثقيفي لجمعية التثقيف والعلاج والبحوث الجنسية](https://alisanburak.com/ar/cinsel-egitim-tedavi-ve-arastirma-dernegi-bilgilendirme-dosyasi)[التالي →](https://alisanburak.com/ar/1378-2)

---

Kaynak / Source: https://alisanburak.com/ar/eriskin-dehb-bir-irade-sorunu-degil-bir-organizasyon-meselesi

İletişim / Contact: Bağdat Caddesi, Veli Güneysu Apt. No:453 K:4 D:9, Suadiye / Kadıköy, İstanbul · +90 532 642 95 25 · info@alisanburak.com · https://alisanburak.com/bagdat-caddesi-psikoterapi-iletisim